كریستیانه‌كان: شه‌پۆلی دووه‌می توندوتیژی له‌ عێراق ده‌ست پێ ده‌كاته‌وه‌

سه‌رۆكی ئه‌ساقیفه‌ی كلدانی له‌ عێراق به‌شار وه‌رده‌ ئاشكرای كرد، دوای پێنج ساڵ له‌ هاتنی داعش بۆ ناوچه‌كه‌، تا ئێسته‌ش ناوچه‌كانی كریستیاننشین له‌ مووسڵ له‌وپه‌ڕی خراپیدان و به‌شێكی كریستیانه‌كانیش بێسه‌روشوێنن و زۆرێكیشیان ئاواره‌ی هه‌رێمی كوردستان و وڵاتان بوون.

له‌ دیدارێكی به‌شار وه‌رده‌ له‌گه‌ڵ ئاژانسی "كاسۆلیك نیوز" گوتی، به‌هۆی هاتنی تیرۆریستان بۆ ناوچه‌كه‌ زیاتر له‌ 125 هه‌زار كریستیان ناوچه‌ مێژووییه‌كانی خۆیان جێهێشت و ئاواره‌ و ده‌ربه‌ده‌ر و بێ شوێن و جێ مانه‌وه‌، بێ كڵێسا و بێ خۆراك و جلوبه‌رگ په‌ڕاگه‌نده‌ بوون، هه‌رچه‌نده‌ ده‌زگای خێرخوازی پاپا پشتیوانی زۆری له‌ كریستیانه‌كان كرد، به‌ڵام تا ئێسته‌یش دۆخه‌كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی نه‌خوازراوه‌ له‌ ناوچه‌كانی ده‌شتی نه‌ینه‌وا و كریستیانه‌كان ناوێرن بۆ زێد و ناوچه‌ ڕه‌سه‌نه‌كانی خۆیان بگه‌ڕێنه‌وه‌.

له‌ دیداره‌كه‌ هێمای بۆ ئه‌وه‌ كرد، كه‌ دۆخه‌كه‌ ناله‌باره‌ و هه‌میشه‌ له‌ مێژوو ئه‌و حاڵه‌تانه‌ دووباره‌ بوونه‌ته‌وه‌ و به‌ر له‌ هه‌زار و 400 ساڵیش جارێكی تر هه‌ڵمه‌تێكی له‌و چه‌شنه‌ له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بۆ سه‌ر كریستیانه‌كان ئه‌نجام درا و كۆمه‌ڵكوژ و ده‌ربه‌ده‌ر كران.

چه‌كدارانی داعش له‌ شه‌شی ئاب/ئۆگه‌ستی 2014 ناوچه‌كانی ده‌شتی نه‌ینه‌وایان داگیر كرد، كه‌ زۆرینه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی كریستیانن و تا پایزی 2016 ئه‌و ناوچانه‌ به‌ ته‌واوی ڕزگار نه‌كرانه‌وه‌، هه‌رچه‌نده‌ زیاتر له‌ 125 هه‌زار هاووڵاتی كریستیان به‌هۆیه‌وه‌ ئاواره‌بوون، به‌ڵام تا ئێسته‌ ته‌نیا 40 هه‌زار كه‌سیان بۆ ناوچه‌كه‌ گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ و زیاتر له‌ 85 هه‌زاریان له‌ هه‌رێمی كوردستان ده‌ژین، به‌شێكیشیان ڕوویان له‌ وڵاتانی تری دنیا كردووه‌.

به‌شار وه‌رده‌ ده‌ڵێ، سه‌رده‌می جیاواز هه‌بووه‌ كه‌ پێكه‌وه‌ژیان له‌ نێوان مسوڵمانان و كریستیانه‌كان به‌رپا بووه‌، به‌ تایبه‌ت له‌ سه‌ده‌ی هه‌شته‌م تا چوارده‌یه‌می زاینی، ئه‌مه‌یش به‌ سه‌رده‌می زێڕین داده‌نرێ، چونكه‌ له‌و كاته‌دا زیاتر زانست و پزیشكی و بیركاری و زانسته‌كان پێشخران و خه‌ڵكی بیری لای كوشتن و بڕین و كۆمه‌ڵكوژی یه‌كتر نه‌ده‌كرده‌وه‌.

ئێسته‌یش له‌ هه‌رێمی كوردستان پێكه‌وه‌ژیان و لێبورده‌یی و باڵی به‌سه‌ر ناوچه‌كه‌ كێشاوه‌ و جیاوازی له‌ نێوان خه‌ڵكی بوونی نییه‌، به‌ڵام له‌ ناوچه‌كانی تری عێراق له‌ دوای 2003ه‌وه‌ له‌ به‌غداوه‌ تا مووسڵ ده‌ست به‌ له‌ناوبردن و ترساندنی كریستیانه‌كان كرا و چه‌ندان كڵێسا ته‌قێنرانه‌وه‌ و هه‌ڕه‌شه‌ له‌ ماڵه‌ كریستیانه‌كان كرا، بۆ ئه‌وه‌ی ناوچه‌كه‌ جێ بهێڵن و زۆریان لێ ڕفێنرا و كوژرا.

هێرشی تیرۆریستان له‌ 2014 به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك چاوه‌ڕوان نه‌ده‌كرا و هه‌موومان تووشی شۆك بووین كه‌ به‌و خێراییه‌ ئه‌و هه‌موو ناوچه‌یه‌ و مووسڵی دووه‌م گه‌وره‌ شاری عێراق له‌لایه‌ن چه‌كدارانه‌وه‌ كۆنتڕۆڵ كرا و هه‌مان چیرۆكی هه‌زار و 400 ساڵ به‌سه‌ر خه‌ڵكی كریستیانی ئه‌و ناوچه‌یه‌ دووباره‌ ئه‌نجام درایه‌وه‌.

هاوكات ئه‌و دۆخه‌ كۆمه‌ڵكوژی سه‌رده‌می عوسمانییه‌كانیشمان بیر دێنێته‌وه‌ كه‌ له‌ 1916 تا 1922 دژ به‌ كریستیانه‌كان ئه‌نجامیان دا و تا ئێسته‌یش گرووپی توندڕۆی پله‌ دوو بوونیان هه‌یه‌ له‌ عێراق، كه‌ ئه‌گه‌ر ده‌رفه‌ت و ده‌سه‌ڵاتیان هه‌بێ، هه‌مان ئه‌و دۆخه‌ی داعش به‌سه‌ر پێكهاته‌ ئاینییه‌ جیاوازه‌كانی هێنا، دووباره‌ی ده‌كه‌نه‌وه‌ و به‌ ئاشكرایش بانگه‌شه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌یش له‌ كاتێكدایه‌ ئێمه‌ هه‌موومان مرۆڤین و هه‌موویشمان باوه‌ڕمان به‌ خودایه‌ك هه‌یه‌ و ئاینی هه‌ردوولایشمان ئاسمانییه‌.

ته‌نانه‌ت تا ئێسته‌یش له‌ ده‌ستوور و یاساكانی عێراق به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك باس له‌ بوونی ڕێسا و یاسا و پێوه‌ری مه‌ده‌نی نه‌كراوه‌، به‌ڵكوو شه‌رعی ئیسلام كراوه‌ته‌ پێوه‌ری سه‌ره‌كی و به‌سه‌ر هه‌موو خه‌ڵكه‌كه‌ ده‌سپێنرێت، له‌ كاتێكدا ئێمه‌ ئاینمان جیاوازه‌ و پێویسته‌ وڵاتێكی مه‌ده‌نی بنیات بنرێت له‌ عێراق، نه‌ك وڵاتێك له‌سه‌ر بنه‌مای شه‌رعی هیچ ئاینێك بێت، به‌ڵام ئێمه‌ به‌ قورسی ئه‌و دۆخه‌مان وه‌رنه‌گرتووه‌، به‌ڵكوو كریستیانیه‌تی بریتییه‌ له‌ به‌خشنده‌یی و لێبورده‌یی و خۆشه‌ویستی و ئاشتی، بۆیه‌ ئێمه‌ له‌وانه‌یش ده‌بوورین و ده‌به‌خشین، كه‌ ئێمه‌ ده‌كوژن و ئازارمان ده‌ده‌ن، له‌ پێناوی په‌یامبه‌ری كریستیان ئێمه‌ ده‌یانبه‌خشین، چونكه‌ په‌یامی كریستیانه‌كان ئاشتی و برایه‌تییه‌ بۆ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، نه‌ك گیانی تۆڵه‌كردنه‌وه‌ و ڕق دروستكردن.

ئێمه‌ داعش به‌ نموونه‌ و نوێنه‌رایه‌تی ئیسلام نازانین، چونكه‌ له‌گه‌ڵ دراوسێ مسوڵمانه‌كانمان زۆر به‌ ئاشتی و ته‌بایی ده‌ژین، بۆیه‌ داوایان لێ ده‌كه‌ین، كه‌ ده‌ست له‌ناو ده‌ست به‌یه‌كه‌وه‌ كار بكه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی برینه‌ قووڵه‌كان سارێژ بكه‌ین و شار و ناوچه‌ و گونده‌كانمان ئاوه‌دان بكه‌ینه‌وه‌ و واز له‌و توندوتیژی بهێنین و هه‌مووان به‌ ئاشتی له‌ ناوچه‌كه‌ بژین.

ئه‌گه‌ر ئه‌و برینانه‌ سارێژ نه‌كرێن و هه‌نگاوی ڕژد نه‌نرێن، ئێمه‌ چاوه‌ڕێ ده‌كه‌ین هه‌ڵمه‌تی تری له‌مشێوه‌یه‌ دژ به‌ پێكهاته‌ ئاینییه‌كان به‌ تایبه‌تی و خه‌ڵكی ئاشتیخوازی ناوچه‌كه‌ به‌ گشتی دروست ببێته‌وه‌، چونكه‌ ئه‌وان ده‌یانه‌وێ برایه‌تیمان تێك بده‌ن و كه‌ گرووپی بچووكن و به‌ هیچ شێوه‌یه‌كیش نوێنه‌رایه‌تی ئیسلام ناكه‌ن.


وشە - باز ئه‌حمه‌د


AM:06:57:09/08/2019




ئه‌م بابه‌ته 173 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌



زۆرترین خوێنراو‌
بابەتی پێوه‌ندار ‌