ترەمپ و شکستی ڕاکێشانی هاوپەیمانان بۆ جەنگی ئێران

لە وتارێکی شیکاری و رەخنەیی کە لەلایەن نووسەر و ئەکادیمیستی ناسراو ''بینۆی کامپمارک'' نووسراوە و لە ماڵپەڕی بەناوبانگی ئەمەریکی ''کاونتەر پەنج (CounterPunch)'' بڵاو کراوەتەوە، دۆناڵد ترەمپ وەک سەرۆکێک وێنا دەکرێت کە لە جەنگێکی بێسەروبەردا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گیری خواردووە و ئێستە لەلایەن هاوپەیمانە نزیکەکانیەوە جێهێڵدراوە. وتارەکە بە وردی باس لەوە دەکات کە چۆن وڵاتانی ناتۆ و هاوپەیمانانی وەک ئەڵمانیا و فڕەنسا ڕەتیان کردووەتەوە یارمەتی ترەمپ بدەن لە پاراستنی کەشتییەکان لە گەرووی هورمز، ئەمەیش دوای ئەوەی ترەمپ بە تەنیا ئاگری جەنگەکەی لەگەڵ ئێراندا خۆش کرد.

کامپمارک لە وتارەکەیدا ترەمپ بە "ئیمپراتۆرێکی شێت" ناو دەبات کە پاشەکشەی لە عەقڵ کردووە و خۆی بە بەرنامە و پلانەکانی ئیسرائیلەوە بەستووەتەوە بۆ دروستکردنی ئاژاوە لە ناوچەکەدا، بەڵام وەک نووسەر ئاماژەی پێ دەکات، ترەمپ ئێستە توانای کۆنترۆڵکردنی دۆخەکەی نییە، ئەمەیش وایکردووە سیاسەتەکانی لە ناوچەکەدا زیاتر ئاڵۆز و بێسەروبەر دەربکەون.

لە سەرەتادا، وڵاتانی وەک ئوسترالیا، کەنەدا، و بەریتانیا پشتوانییان لە هێرشەکانی ئەمەریکا دەکرد دژی ئێران. بەڵام، وەک کامپمارک ڕوونی دەکاتەوە، کاتێک ئێران بە توندی بەرگری دەکات و هەڕەشەی داخستنی گەرووی هورمز دەکات – کە پێنجیەکی نەوتی جیهان لەوێوە تێپەڕ دەبێت و خاڵێکی ستراتیژی زۆر گرنگە بۆ بازرگانی جیهانی نەوت – هاوپەیمانەکان پاشەکشەیان کردووە. ئەم پاشەکشەیە نیشانەی ئەوەیە کە هاوپەیمانان نایانەوێت تێوەبگلێن لە ململانێیەکی ئەگەری کە کاریگەرییەکی گەورەی ئابووری و سیاسی لەسەر جیهان دەبێت.

نووسەر تیشک دەخاتە سەر هەڵوێستی توندی بەرپرسانی ئەوروپا کە بە ئاشکرا دژی داواکەی ترەمپ وەستاونەتەوە. ''بۆریس پیستۆریۆس''، وەزیری بەرگری ئەڵمانیا، بە گوماناوییەوە دەپرسێت: "ترەمپ چاوەڕوانی چی لە چەند کەشتییەکی ئەوروپی دەکات کە هێزی دەریایی ئەمەریکا خۆی نەتوانێت ئەنجامی بدات؟" هەروەها، فڕەنسا و یەکێتی ئەوروپایش بە ڕوونی ڕایانگەیاندووە: "ئەمە جەنگی ئێمە نییە و ئێمە دەستمان پێ نەکردووە." ئەم لێدوانانە بە ئاشکرا نیشانەی ناڕەزایەتی ئەوروپا لە سیاسەتە تاکڕەوییەکانی ترەمپ و نایانەوێت ببنە بەشێک لە ململانێیەکی ناوچەیی کە ئەمریکا دەستی پێکردووە.

کامپمارک ئاماژە بە دژبەیەکبوونی سیاسەتەکانی ترەمپ دەکات. لە لایەکەوە، ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی (Truth Social) هێرش دەکاتە سەر هاوپەیمانەکانی و ناتۆ بە "شەقامێکی یەک لایەنەیە" و دەڵێت ئەمەریکا پارەی تێدا خەرج دەکات، بەڵام ئەوان لە کاتی پێویستدا یارمەتی نادەن، لە لایەکی ترەوە، بە شانازییەوە دەڵێت "پێویستمان بە یارمەتی کەس نییە." ئەم دژبەیەکبوونە نیشانەی تێکچوونی هاوسەنگیی سیاسییەتی دەرەوەی ئەمەریکایە و گوزارشت لە ستراتیژییەکی ناجێگیر دەکات کە هاوپەیمانان لێی بێزار بوونە.

لە کۆتاییدا، نووسەر ئاماژە بەوە دەکات کە سەرەڕای دوورکەوتنەوەی وڵاتانی وەک ئوسترالیا و بەریتانیا لە ناردنی کەشتی بۆ گەرووی هورمز، بەڵام هێشتا لە رێگەی بنکە هەواڵگرییەکان و پشتیوانییە لۆجستییەکانەوە بەشێکن لەم جەنگە، ئەمەیش نیشانەی ئەوەیە کە ئەوان نایانەوێت بە ئاشکرا ڕووبەڕووی لێکەوتە مەترسیدارەکانی داخستنی گەرووی هورمز ببنەوە، بەڵام لە هەمان کاتدا نایانەوێت بە تەواوی لە هاوپەیمانییەکەیان لەگەڵ ئەمەریکا دوور بکەونەوە، ئەم خۆدزینەوەیە لە مەترسییەکان، ستراتیژییەکی هاوپەیمانانە بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان لە کاتێکدا کە ئەمەریکا سیاسەتێکی ناجێگیر پەیڕەو دەکات.