مەسروور بارزانی: لە ململانێی ناوچەكە تێوە ناگلێین و هەڕەشەی تیرۆریش كۆتایی نەهاتووە

:: AM:10:03:09/02/2026 ‌
مەسروور بارزانی سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، لە چەند ڕۆژی ڕابردوو و لەمیانەی بەشداریی لە لووتكەی جیهانی حكوومەتەكان لە دوبەی، چاوپێكەوتنێكی لەلایەن كەناڵی سكای نیوز عەرەبییە لەگەڵ ساز كراوە و تێیدا باس لە پرسی پێكهێنانی حكوومەتی عێراق و دیاریكردنی سەرۆك وەزیران و سەركۆماری عێراق دەكات و میكانیزمی دیاریكردن و هەڵبژاردنیانی خستووەتەڕوو، لەبارەی دۆزی كوردیش لە وڵاتانی تر دەڵێ، هەریەكەیان تایبەتمەندیی خۆی هەیە  و ئەگەر وڵاتان بە یەكسانی مامەڵە لەگەڵ هەموو هاووڵاتییەك بكەن، وا دەكات كە كورد لە هەر چوار وڵاتەكە بیر لە بژاردەی تر نەكەنەوە و چێژ لە ژیان ببینین. بەڵام ئێمە ئێستە لە عێراقداین دواكەسین مووچە وەردەگرین، ئەگەر بۆمانیشی ڕەوانە بكەن. لەبارەی ململانێكانی ئەمەریكا و ئێران و چۆنیەتیی مامەڵەكردن لەگەڵ ئەو دۆخە، سەرۆكی حكوومەت دەڵێ، ئێمە نابین و نەبووین بە بەشێك لە كێشە، بگرە دەمانەوێ بەشێك بین لە چارەسەر، لەسەر ئەو پرسە و ئێمە و تەنانەت بەغدایش ڕووانینی وایە كە نەگلێتە ناو ئەو ململانێیە. لە پرسی مانەوەی هێزەكانی ئەمەریكا و پاشماوەی داعشیش، ڕوونی كردەوە كە ژینگەی دروستبوونی ڕێكخراوی توندڕۆ لە ناوچەكە لەباره، بۆیە تا ئێستە هەڕەشەی خۆڕێكخستنەوەی داعش ماوە.  

عیمادەدین ئەدیب: سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان مەسروور بارزانی بەخێربێن..

مەسروور بارزانی: ئێوەیش بەخێربێن 

عیمادەدین ئەدیب: پرسیاری یەكەم لەبارەی عێراقە، هەموو ناوچەكە دەیانەوێ بزانن كەی حكوومەتی عێراق پێكدەهێنرێت؟ دەمەوێ بۆچوونی تایبەتی تۆ بزانم لەبارەی لێدوانی ئەمەریكی كە دەڵێ، ئەگەر نووری مالیكی ببێتەوە سەرۆك وەزیران چیتر مامەڵە و هاوئاهەنگیمان لەگەڵ عێراق نابێت. بەشێك دەڵێن ئەمەریكا بۆی هەیە لێدوانی لەم جۆرە بدات و بەشێكی تر دەڵێن، ناكرێ ئەمەریكا دەست لە كارێكی لەم جۆرە وەربدات، چونكە ئەمە پێوەستە بە سەروەری عێراقی و عێراق خۆی سەرۆك وەزیرانی خۆی هەڵدەبژێرێت. بۆچوونی تۆ چییە؟ 

مەسروور بارزانی: گرنگە ڕێز لە گەلی عێراق بگیرێت، ئێمە هەڵبژاردنمان ئەنجام دا و خەڵكی عێراق دەنگیان دا و بڕیاریان دا كێ نوێنەرایەتییان بكات لە پەرلەمان، دوای پەرلەمانیش هەڵبژاردنی سەرۆكی پەرلەمان و سەرۆك كۆمار و سەرۆك وەزیران دێت، لەبەرئەوە كاندیدی كەسەكان پێویستە ڕەنگدانەوەی واقیع بێت، وەك ئەوەی خەڵك پێشبینی كردووە، بە دڵنیاییەوە سەروەری وڵات زۆر گرنگە، من وا بیر دەكەمەوە كە تەواوی هاوڕێكانی عێراق بە كردەیی ڕێز لە سەروەری وڵاتەكە دەگرن، هاوكات پێوەندییەكان بۆ عێراق بەهەمانشێوە زۆر گرنگە، ئەم پێوەندییانە ئەگەر لەگەڵ ویلایەتە یەكگرتووەكان بێ یان كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، ئەو پرسە پێویستی بەوەیە بە وریاییەكی زۆرەوە بەڕێوە ببرێت،  لەلایەكەوە ئێوە دەزانن كە دیاریكردنی سەرۆك وەزیان ئەركی فراكسیۆنەكانی شیعەیە، ئەمە عورفێكە لە هەڵبژاردنەكانی ڕابردوو، بۆیە گەورەترین قەوارە لایەنەكانی شیعەن كە كاندیدی سەرۆك وەزیران دیاری دەكەن و ناوەكەی پێشكەشی پەرلەمان دەكەن و دواجار پەرلەمان بڕیار دەدات، لەبەرئەوە ئێمە لەو بڕوایەداین كە لایەنەكانی شیعە قەوارەی گەورەن و بەرپرسن لە پێشكەشكرنی كاندید و پێویستە بڕیاری كۆتایی لەمبارەیەوە بدەن، بە دڵنیاییەوە ئێمەیش ڕێز لە بڕیاری ئەوان دەگرین و لە كۆتاییدا ئەوان بە كاندیدێك دەردەكەون. 

عیمادەدین ئەدیب: كەواتە عورفی سیاسییە كە سەرۆك كۆماریش پشكی كورد دەبێت، بۆچوونت چییە لەسەر ئەو كەسانەی ناویان كاندید بووە بۆ پۆستی سەركۆمار؟ 

مەسروور بارزانی: بەهەمانشێوە پێویستە كوردەكان كەسێك بۆ سەرۆكی وڵات كاندید بكەن، واتە ئەوە سەرۆكی كوردەكان نییە، بەڵكو كاندیدی كوردە، بەڵام دەبێتە سەرۆكی عێراق،  بەهەمانشێوە بۆ سەرۆكی پەرلەمانیش لەلایەن لایەنەكانی سوننە كاندید دەكرێ، دیاریكردنی سەرۆك وەزیران بەرپرسیاریەتی شیعەیە، ئێستە دیاریكردن و هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمار بەرپرسیاریەتییە و بۆ لایەنەكانی كورد دەگەڕێتەوە كە ئەو بڕیارە بدەن،  ئەوەی گرنگە لێرەدا پشتبەستنە بە لۆجیكی بەكارهێنراو لەلایەن شیعە و سوننە، زۆرینەی براوە بۆ هەر حزب یان قەوارەیەك لە ناو ئەو كۆمەڵانە، بەرپرسە لە دیاریكردنی كاندیدێك، پێویستە ئەمە بەهەمانشێوە لەسەر كورد جێبەجێ بكرێت، لەم حاڵەتە پارتی دیموكراتی كوردستان زۆرترین دەنگی گەلی لە سەرانسەری وڵات هێناوە، زیاتر لە 1.2 ملیۆن دەنگدەر دەنگیان بە پارتی دیموكراتی كوردستان داوە، ئەمە وایكردووە كە پارتی گەورەترین حزب بێ لە تەواوی عێراق، ئەمە مانای ئەوەیە نیوەی خەڵكی كورد دەنگیان بۆ پارتی دیموكراتی كوردستان داوە، ئەگەر ئەو لۆجیكەی شیعە و سوننە بۆ دیاریكردنی كاندیدەكانیان بەكاربهێنن، بۆیە مافی پارتی دیموكراتی كوردستانە كەسێك بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار دیاری بكات. 

ئێستە پارتی بەشێوەیەكی بنەڕەتی ئامادەیە، وەك دەزانن بە ڕوانین لە زۆرینەی گەلی كورد و ڕوانین لە بەرژەوەندیی گەلی كورد لە ڕێی ڕازیبوون بە سازان لەسەر تاكە كاندیدێك، بەڵام لایەنەكانی تر ئامادە نین كارمان لەگەڵ بكەن لە پرسی دیاریكردنی تاكە كاندیدێك. لەبەرئەوە ئێمە ناتوانین بگەین بە سازان و ڕێككەوتن، تەنیا لە ڕێگەی پرۆسەی دیموكراتییەوە نەبێت كە ئەمەیش دادپەروەرانەیە، ئەمەیش لە ڕێگەی بەكارهێنانی پەرلەمانی هەرێمی كوردستانەوە دەنگ لەسەر كاندیدەكان بدات،  دواجار هەر یەكێك زۆرترین دەنگی پەرلەمانی بەدەست هێنا، دەبێتە تاكە كاندید بۆ هەموو كورد و پێشكەشی پەرلەمانی فیدراڵی دەكرێت، یان پەرلەمانتارانی كوردمان لە پەرلەمانی عێراق هەیە، لە هەنگاوی یەكەمدا ئەوان دەنگ دەدەن لەسەر ئەو نۆ كاندیدەی ئێستە هەن،  هەریەكێكیان زۆرترین دەنگی پەرلەمانتارانی كوردی لە پەرلەمانی عێراق هێنا دەبێتە كاندیدی یەكگرتووی كورد و پێشكەشی پەرلەمان دەكرێ، تا بڕیاری كۆتایی لەبارەوە بدرێت.  

ئێمە لەو بڕوایەداین كە ئەمە تاكە ڕێگەیە كە دەتوانرێ لەو ڕێیەوە هەڵبژادنێكی دادپەروەرانە بۆ سەرۆك كۆمار بكرێت، بەڕێگەیەكی دادپەروەرانە. بەڵام ئەگەر نەگەین بە ڕێككەوتن، وەك دەبینین تا ئێستە وا دەردەكەوێ كە ڕێككەوتنمان نییە لەگەڵ حزبی تر، بە تایبەت حزبێك . لەبەرئەوه لەم كاتەی ئێستە ئەوەیە كە پێشنیازی دەكەین،  یان كاندیدێكی یەكگرتوومان دەبێت، یان هەڵیدەبژێرین بە بەكارهێنانی یەكێك لەو دوو ڕێگەیەی  باسمان كرد. 

عیمادەدین ئەدیب: جەنابی سەرۆك بە زیرەكییەی زۆر و وەڵامی دیپلۆماسی تۆ ڕێگەی دروستكردنی كێكی هەڵبژاردنت لە عێراق بۆ ڕوون كردمەوە، دەمەوێ ئەوە دەزانم كە حزب و ئەو گرووپە دەنگدەرەی ئێوە نوێنەرایەتی دەكەن و تۆیش كەسێكی دیاریكراوتان هەیە بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆمار، ئایا كاندیدتان كردووە، ئەو كەسە كێیە؟ 

مەسروور بارزانی: بەڵێ بە دڵنیاییەوە ئێمە وەزیری دەرەوەی ئێستە دكتۆر فوئاد حوسێنمان كاندید كردووە، ئێمە لەو باوەڕەداین كە ئەو كەسێكی زۆر لێهاتووە و تواناكانی لە پێگەی ئێستەی وەك وەزیری دەرەوە  سەلماندووە، ئەو زۆر چالاك بووە لە گێڕانی ڕۆڵی خۆی و لەو بڕوایەداین كە سەرۆكێكی زۆرباش دەبێ بۆ وڵات.  

عیمادەدین ئەدیب: لەو بڕوایەدان كە قۆناغەكە تواناكانی بەڕێز وەزیری دەرەوەی عێراق و ڕۆڵی لە سیاسەتی دەرەوە هەیە، چونكە سیاسەتی دەرەوەی زۆرترین گرنگی هەیە، لەو ململانێیانەی كە لە ناوچەكە هەن، لە پێوەندیی لەگەڵ دراوسێكان و پێوەندیی لەگەڵ وڵاتان؟ 

مەسروور بارزانی: وەك دەزانن پۆستەكان جیان و بەرپرسیاریەتییەكانیان جیاوازە، لەبەرئەوە بۆ سەرۆك دۆسیەیەكی جیاوازە و چیتر وەزیری دەرەوە نابێ، بەڵكو لە پۆستی سەرۆك كۆمارە، هەردوو پۆستەكە زۆر گرنگن بۆ وڵات، كێ دەبێتە وەزیری دەرەوە بەرپرسیاریەتی سەركردایەتی سیاسەتی دەرەوەی وڵات لەو كاتە دەگرێتە ئەستۆ. 

عیمادەدین ئەدیب: لێدوانت هەیە لەوكاتەی سەردانی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكات كرد، بوونی هێزەكانی ئەمەریكا لە عێراق لە دوو شوێندایە، شوێنێك لە عێراق و ئەوەی تریش لە هەرێمی كوردستان، تۆ وا دەڕوانی كە دۆخەكە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر پێویستی بە بوونی ئەمەریكا هەیە بۆ ماوەیەكی درێژتر بە بەراورد لەگەڵ ناوچەكانی تری عێراق، وادەی 2026ت لەوبارەیەوە ڕاگەیاند،  تا ئێستەیش وا بیردەكەیتەوە كە پێویست بە بوونی ئەمەریكا و پشتیوانی ئەمەریكا هەبێ بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەموو جۆرە تیرۆرێك لە دژی پڕۆژەی كوردی؟ 

مەسروور بارزانی: من وای دەبینم كە بوونی هێزەكانی ئەمەریكا لە وڵات و شەڕكردن لە دژی تیرۆر، تەنیا داوای هێزەكانی كورد نەبووە، بەڵكو بانگهێشت بووە لەلایەن هەموو عێراقەوە، عێراقییەكان ویستیان كە ئەمەریكییەكان پشتیوانیان بكەن لە جەنگی دژ بە داعش، پێویستە ئەوە بڵێن و زۆر سوپاسگوزاریان بین بۆ ئەو پشتیوانییەی كە هاوپەیمانان بە فەرماندەیی ویلایەتە یەكگرتووەكان پێشكەشی عێراقیان كرد، بە تایبەت ئەوەی پێشكەشی كوردیان كرد لە شەڕی داعش. لەوكاتەدا ئەوانیش لە بەرەی پێشەوەی جەنگ بوون لە دژی داعش، ئێمە لەو بڕوایەدا نین كە داعش بە تەواوی لەناو چووە، بەڵێ خاكەكەی لە دەست دا، بەڵام تا ئێستەی مۆڵگەی داعش ماوە و بەشێكیان جووڵە دەكەن و لێرە و لەوێ بوونیان هەیە. بەتایبەت لەگەڵ ئەو گۆڕانكارییانەی كە لە سووریا ڕووی دا، بەشێك لە چالاكییەكانی داعش دەركەوتوونەتەوە، بەتایبەت دوای ئازادبوونی بەشێك لە ئەندامانیان كە پێشتر لە گرتووخانە جیاوازەكان بەند كرابوون. 

هەڕەشەی داعش زۆر ڕاستەقینەیە و ناتوانین و ناكرێ ئەو ڕاستییە پەراوێز بخەین و بڵێین چیتر داش هەڕەشەیەكی ڕژد نییە، لەبەر ئەو هۆكارە من لەو بڕوایەدام كە بەڵێ تواناكانی دەزگە تەناهییەكان لە عێراق و سووریا و كوردستان زۆر باشترە لە پێشتر، بەڵام ئەوە مانای ئەوە نییە كە داعش نەتوانێ بەشێوەی جیاواز بگەڕێتەوه و دووبارە هەڕەشە بە جۆرێكی تر لەسەر تەواوی ناوچەكە دروست بكات. لەبەرئەوە ئێمە لەو بڕوایەداین كە بوونی هێزەكانی ئەمەریكا و هاوكاری ئەمەریكییەكان بۆ ڕیشەكێشكردنی تەواوەتی داعش تا ئێستەیش پێویستە.  

وادەی دەرچوونی هێزەكانی ئەمەریكا لە عێراق لە ڕێی دانوستاندن لە نێوان هێزەكانی ئەمەریكا و حكوومەتی فیدراڵی لە بەغدا ئەنجام درا، بەڵام ئێمە ڕوانینێكی ترمان هەیە و وابیر دەكەینەوە كە تا ئێستەیش پێویستمان بە پشتیوانی ئەمەریكا و هێزەكانی هاوپەیمانان هەیه بۆ شەڕ دژی تیرۆریستانی داعش و كۆی جۆرەكانی تری تیرۆریستە توندڕۆكان. 

عیمادەدین ئەدیب: ئایا وا بیر دەكەیتەوە كە داعش دووبارە خۆی ڕێك دەخاتەوە و خۆی كۆ دەكاتەوە، بەتایبەت دوای هەڵاتنی بەشێك لە سەرانی داعش و كادرانی بەمدواییە لە سووریا و هاتنیان بەرەو عێراق؟ 

مەسروور بارزانی: باوەڕم وایە كە ئەگەری هەیە داعش ڕیزەكانی خۆی ڕێك بخاتەوە، بەڵام لێم گەڕێ هەنگاوێك بۆ دواوە بگەڕێمەوە و ڕوونی بكەمەوە بۆچی لەو بڕوایەدام كە داعش و تیرۆر تا ئێستەش هەڕەشەن، داعش یان هەر ڕێكخراوێكی توندڕۆ گەشە دەكات و بەهێز دەبێت و لەو ژینگانە دەردەكەوێ كە دەتوانێ كاری تێدا بكات، ئەو ژینگانە ئەو شوێنانە نین كە تێیدا ئامادەن، بەڵكو ئەو ژینگانەن كە ستەم و هەژاری و نایەكسای و نالێهاتوویی، ئێمە وای نابینین كە تا ئێستەیش ئەو كێشانە بەشێوەیەكی ڕاستەقینە چارەسەر كراون، تا ئێستەیش پاكتاوی ڕەگەزی و نالێهاتوویی، ستەم و نایەكسانی، ئەو ژینگانە گرووپە توندڕۆكان بەكاریان دەهێنن، یاری بە خەڵك و دانیشتووانی ئەو ناوچانە دەكەن، لەبەرئەوە ئێمە لەو باوەڕەداین كە لە پێناوی ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر پێویستە سەرەتا ئەو كێشانە لەلایەكەوە چارەسەر بكەیت، لەلایەكی ترەوە بەردەوام بی لە چاودێریكردنی ئەو ڕێكخراوە تیرۆریستیانەی بوونیان هەیە وەك داعش، لەبەرئەوە بەڵێ تا ئێستەیش دەڵێم داعش توانای گەڕانەوەی هەیە، لەبەرئەوەی ژینگەكە بوونی هەیە، پێویستە لە یەك كاتدا لە هەردوو خاڵەكە بڕوانین. 

عیمادەدین ئەدیب: چۆن لە دوا ڕێككەوتنی نێوان هەسەدە و حكوومەتی سووریا دەڕوانی؟ 

مەسروور بارزانی: ئەمە هەنگاوێكی باشە بە ئاراستەیەكی دروست، بەڵام كوردەكان مەینەتی زۆریان چەشت، ئەوان شیاوی ئەوەن ددانیان پێدا بنرێ و مافەكانیان دەستەبەر بكرێ، ئێمە ناڵێین ئەو مافانەی دەیانەوێ چین، ئەوان توانای ئەوەیان هەیە خۆیان دانوستاندن بكەن، ئێمە ئامادەین بۆ یارمەتیدان، لەگەڵ هەموو لایەنەكانیش لە پێوەندیدا بووین بۆ خۆپاراستن و وەستاندنی شەڕ و ڕاگەیاندنی ئاگربەست، گرنگترین شت ئەوەیە بە دڵنیاییەوە جەنگ بوونی نەبێت، لە ژینگەیەكی ئاشتییانەدا، دەتوانرێ دەرفەتی گەورەتر بدۆزرێتەوە بۆ گفتوگۆیەكی چڕ و بنیاتنەرانە، لە پێناوی چارەسەرێكی هەمیشەیی و ڕێككەوتن،  تا ئێستەیش ئەمە پێویستی بە كاركردنە، بەڵام من هیوا دەخوازم كە بگەن بە ڕێككەوتن و هەموو لایەك پێی ڕازی بن. 

عیمادەدین ئەدیب: كوردەكان لە سووریا و عێراق و توركیا و چەندان ناوچەی تر بە ڕێژەی جیاجیا هەن، جیاوازی چییە لە نێوان دۆخی كورد لە هەریەك لەو شوێنانە؟ ئایا وادەبینی داهاتووی كورد باشترە كە لەگەڵ حكوومەتی ناوەندی ئەو وڵاتانە بەیەكەوە بژی، یان سەربەخۆ بن و دەوڵەتی كوردی دروست ببێت؟ 

مەسروور بارزانی: ئەمە پرسیارێكی سەرنجڕاكێش و هەستیارە، وەك دەزانن لە مێژوودا كوردستان دابەش كرا، مێژوو دادپەروەر نەبوو كاتێك پرسەكە پێوەست بووایە بە دۆزی كوردەوە، بەڵام ئێستە واقیعی نوێ هەیە، ئەمڕۆ كوردستان بەسەر چوار وڵاتی سەرەكی دابەش بووە، سووریا، توركیا، ئێران عێراق، هەریەك لەو بەشانەی عێراق تایبەتمەندی و دۆخی تایبەتیی خۆی هەیە، ئێمە ڕێز لە تایبەتمەندی هەریەك لەو ناوچانە دەگرین، بەڵام ئەوە مانای ئەوە نییە كە كورد لە هەر یەكێك لەو وڵاتانە  شیاوی ئەوە نین تەواوی مافەكانیان هەبێت، ئێمە ڕێز لەو خەباتە دەگرین كە لە ناوچە كوردییەكان بوونی هەیە لە سووریا و توركیا و ئێران و عێراق بۆ گەیشتن بە ئامانجەكانیان، ئێمە دەستوەردان لە سیاسەتی وڵاتانی دراوسێ ناكەین، سەرنجی ئێمە لەسەر عێراق و لەو بڕوایەداین لە عێراق توانیمان سیستمێكی فیدراڵی بهێنینەدی و لەو بڕوایەداین كە كار دەكات ئەگەر بەباشی جێبەجێ بكرێت. 

بابەتەكە تایبەت نییە بەشێوەی پێوەندییەكان كە پەرەیان پێ دەدرێت، بەڵكو چی دەكرێ لە ڕێگەی ئەو پێوەندییەوە. ئێستە لە عێراق فیدراڵیزممان هەیە، بەڵام بە تەواوی جێبەجێ نەكراوە، تا ئێستە كێشەمان هەیە و دانوستاندن بوونی هەیە لە هەندێ لە بوارەكان، لەبارەی چۆنیەتیی ڕاستكردنەوەی ئەو پێوەندییە و جێگیركردنی، لە توركیا بۆ نموونە پرۆسەی ئاشتی بوونی هەیە، هیوادارم بگەن بە چارەسەری گونجاو، لە ئێرانیش بەهەمانشێوە كوردەكان شیاوی مافەكانیانن، بەڵام ئەمە خۆیان دەبێ بڕیاری لێ بدەن و چ جۆرە پێوەندییەكیان دەوێ و دەیانەوێ پەرەی پێ بدەن و چۆن دەتوانن دانوستاندن بكەن بۆ باشترین چارەسەر بۆ گەل، بەڵام وەك نەتەوە، هاوشێوەی هەر نەتەوەیەكی تر شیاوی ئەوەن مافی چارەی خۆنووسینیان هەبێت، ئەمە مانای ئەوەی نییە كە قسەكردن لەسەر ئەمە حەرامكراو بێ یان قەدەغە بێت. پێویستە ڕێگە لە كورد نەگیرێ كە قسە لەبارەی ئامانج و خەونەكانی بكات. كوردیش وەك هەر نەتەوەیەكی تر مافی یەكسانیان هەیە، هەمان مافیان هەبێ كە عەرەب و تورك و فارس هەیانە، واقیع ئەمڕۆ جیاوازە و ئێمەیش مامەڵە لەگەڵ ئەو واقیعە دەكەین. 

عیمادەدین ئەدیب: لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا لێتیان پرسی تۆ كوردی یان عێراقی؟، بەڵام وەڵامت داوە و گوتت كە تۆ كوردی، ئەگەر لەو وڵاتەی تۆ تێیدا دەژی هەموو مافێكت هەبێ، كێشە لەوەدا چییە عێراقی بیت؟ 

مەسروور بارزانی: باوەڕ ناكەم كە كوردبوون كێشە بێت، تەنیا ئەو كەسانەی كە فرەیی و ڕێزگرتن لە نەتەوەی تر ڕەت دەكەنەوە، ناسنامەی كوردی وەك كێشە دەبینن، خودا منی وەك كورد دروست كردووە، ناتوانم نكۆڵی لەوە بكەم، من شانازی دەكەم كە كوردم، ئەگەر لە عێراق بژیم یان هەر شوێنێكی تر، من كوردم ناتوانم ئەو ناسنامەیە بگۆڕم و هەرگیزیش نایگۆڕم، پرسیارەكە ئەوەیە ئێستە كە پێوەندیم لەگەڵ عێراق چۆنە؟ چۆن لە عێراق دەكرێ مامەڵەم لەگەڵ بكرێ؟ ئەگەر كوردەكان هەستیان بەوە كرد كە هاووڵاتیی یەكسانن لە هەریەك لەو وڵاتانە، ئەوكاتە ناچار نابێ بیر لە بژارە و چارەسەری تر بكاتەوە، بەڵكو چێژ لە ژیان دەبینن وەك هەر هاووڵاتییەكی تر، بەڵام لێمگەڕێ با پێت بڵێم، لە عێراق ئێمە دواكەسین كە مووچە وەردەگرین ئەگەر بۆمانی بنێرن،  ئەمانە سەرپێچی دەستووری عێراقین نەك تەنیا پێشێلكردنی مافی كورد، چونكە لە دەستووردا هاتووە كە مامەڵەی هاوسەنگ و یەكسان لەگەڵ تەواوی هاووڵاتییانی عێراق بكرێت. بەڵام ئێمە ئەوە نابینین، ئەوە دەبینین كە بودجە وەك كارتێكی سیاسی دژی گەلی كورد بەكار دەهێنرێت. هەمیشەیش ڕۆڵی خۆیان نابینن، بەڵام ئەگەر حوكمی باش هەبووایە،  بە دادپەروەرانە سەیری چۆنیەتیی مامەڵەی كورد و ئەدای لە عێراق بكردایە، چۆن وەفادار بوون بەرانبەر پابەندییەكان وەك هاووڵاتییەك و چۆن حكوومەت مامەڵەمان لەگەڵ دەكات. 

ئێمە پشتیوانییەكی بێ مەرجی محەمەد شیاع سوودانی سەرۆك وەزیرانی عێراقمان كرد، بەدڵنیاییەوە هەمیشە پشتیوانی هەر سەرۆك وەزیرانێكی عێراق دەبین، بەو هیوایەی كە ڕێز لە دەستوور بگرێ، ئێمە چاوەڕوانی لە هیچ سەرۆك وەزیرانێك ناكەین كە ببێتە سەرۆك وەزیرانی مەزەوێكی دیاریكراو و مامەڵە لەگەڵ هاووڵاتییانی تر بەشێوەیەكی جیاواز بكات، بەداخەوە نەمانبینی كە بە یەكسانی مامەڵە لەگەڵ كورد بكەن لە هەموو ئەو كەسانەی كە بوونەتە سەرۆك وەزیران. 

عیمادەدین ئەدیب: چۆن توانیتان بەشێوەیەكی زیرەكانە پێوەندییەكی هاوسەنگ لەگەڵ بەغدا و تاران و واشنتن ڕابگرن؟ 

مەسروور بارزانی: ئێمە هەوڵ دەدەین ببین بە رەگەزێكی ئەرێنی و بنیاتنان و بە دوای كێشە ناگەڕێین و دەست لە كاروباری ناوخۆی وڵاتانی دراوسێ وەرنادەین، دەمانەوێ پێوەندییەكان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە بێ لەگەڵ هەموو لایەك ئەمە ئەو ڕێگەیەیە كە ئێمە كاری پێ دەكەین بۆ پاراستنی پێوەندییەكانمان بە باشی لەگەڵ تەواوی دراوسێكانمان، له هەمان كاتدا سوورین لەسەر پاراستنی مافەكانمان لە پێوەندییەكانمان لەگەڵ بەغدا. بوون بە هاووڵاتییەكی باش كارێكی قورس نییه و كورد ئەوەیان سەلماندووە كە نایانەوێ بەشێك بن لە كێشە، بەڵكو دەیانەوێ بەشێك بن لە چارەسەر، لە ماوەی ساڵانی ڕابردوویش كورد سەلماندوویەتی كە بەشێكن لە چارەسەرەكان نەك كێشەكان. 

عیمادەدین ئەدیب: دوا پرسیارم پێوەندی بە دۆخی ناوچەكە هەیە، تۆ دەزانی كە ململانێی زۆر لە ناوچەكە هەن و بوونەتە هۆی ماندووكردنی تەواوەتی ناوچەكە، گەیشتوونەتە دۆخێك كە هەمیشە لە سەروبەندی هەڵایسانی جەنگدا بین، چارەسەری ئێستەی ئێران و ئەمەریكایش گەیشتنە بە ڕێككەوتن یان وەشاندنی گورزی سەربازی، چۆن لەگەڵ ئەو دۆخ و پرسە مامەڵە دەكەن؟ 

مەسروور بارزانی: ناتوانم تەنیا لەبارەی خۆمان و هیچ وڵاتێكی تر‌ قسە بكەم، بەڵام بە دڵنیاییەوە ئێمە نامانەوێت گرژی و ململانێ و ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازی ببینین، لەو بڕوایەداین كە كات پێویستە تا برینەكان چارەسەر ببن و كێشەكان چارەسەر بكرێن، زۆر باشترە كە هەر وڵاتێك هەوڵی كۆنترۆڵكردنی دۆخەكه بدات، یان هیچ نەبێ خۆی لە دەرەوەی كێشەكان بهێڵێتەوە و سووتەمەنی بەسەر ئاگردا نەكات، ئەوەی پێوەستە بە عێراقەوە، ئێمە ئەوەمان دەوێ و هەوڵیشمان داوە كە بیهێنینە دی، سوپاس بۆ خوا ئەو ڕوانینەمان لە بەغدایش بینی كە عێراق لە دەرەوەی ئەو ململانێیە بمێنێتەوە و تەواوی وڵاتانیش پێویستە هەوڵی كۆنترۆڵكردنی كێشەكان بدەن و نەبن بە بەشێك لە ئاڵۆزكردنی دۆخەكە و بەیەكدادان.


وشە - باز ئه‌حمه‌د