داخستنی گەرووی هورمز چۆن كار لە عێراق دەكات؟

ئەگەرچی دانوستانی نێوان ئێران و ئەمەریكا لەبارەی بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران بەردەوامە، بەڵام ئەگەری هەڵگیرسانی شەڕ و هێرشێكی كتوپڕی ئەمەریكا بۆ ملكەچكردنی تاران ئەویش بەردەوامە، لەو ناوەدا ئێران پێشتر و ئێستەش هەڕەشەی داخستنی گەرووی هورمز وەك كارتێكی گوشار دەكات، بەڵام چۆن كار لە عێراق دەكات؟

گۆڤەند شێروانی شارەزا لە بواری نەوت وریایی لە كاریگەرییە مەترسیدارەكانی داخستنی گەرووی هورمز لەسەر عێراق دەدات بەوەی عێراق لە زەرەرمەندترین وڵات دەبێت، ئەوەش بەهۆی پشتبەستنی نیوچە تەواوەتی بە هەناردنی نەوت لە بەندەرەكانی باشوور، روونی كردەوە، هەر سیناریۆیەكی شەڕ لە ناوچەكە دەبێتە هۆی داخرانی گەرووی هورمز، بەوەش عێراق 90%ی توانای هەناردەكردنی نەوتەكەی لەدەست دەدات.

روونی كردەوە، ئەوەش مانای وایە 90%ی داهاتی بودجەكەی دەكەوێتە مەترسییەوە و دۆخی دارایی عێراق تووشی تەنگژەیەكی قووڵ دەبێتەوە، هاوكات داخرانی گەرووەكە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بۆ سەرووی 100 دۆلار بۆ بەرمیلێك و زیاتریش، كەچی عێراق ناتوانێت سوود لەو بەرزبوونەوەیە بكات، ئەو دەروازەی شوێنگرەوە كە ئێستە هەیە هەناردنە لە رێگەی توركیا، ئەویش توانای رۆژانەی 200 هەزار بەرمیلە، واتە كەمتر لە 7%ی كۆی هەناردنی عێراق. 

شێروانی دووپاتی دەكاتەوە كە داخرانی گەرووی هورمز بۆ 10 رۆژ، دەبێتە هۆی كەڵەكەبوونی 30 بۆ 35 ملیۆن بەرمیل نەوت، كە توانای ئەمباركردنی ئەو بڕە نەوتەش نییە، كە بەرهەمهێنانی رۆژانەی عێراق ئێستە 3.5 ملیۆن بەرمیلە، جیا لەوە وەستان یان كەمكردنەوەی بەرهەمهێنان كێشەی گەورەی تەكنیكی لە كێڵگە نەوتییەكان دروست دەكات و زیانی گەورەی داراییشی دەبێت، ئەوانەش تەنگژەی ئابووریی نیشتمانی زیاتر دەكەن.