ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە سەروبەندی گۆڕانكاریی گەورەدایە، هاوپەیمانە كۆنەكان هەڵدەوەشێنەوە و ناوەندی هێزی نوێ دەردەكەوێ، توركیا لەگەڵ دراوسێكانی گفتوگۆ و باشترین پێوەندی هەیە، ئێران لەگەڵ ئەمەریكا لە گرژییەكی قووڵدایە، داهاتووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە بەردەم گۆڕانی هێز و سیناریۆی ڕووبەڕووبوونەوەدایە.
تۆم گرۆس شرۆڤەكار و ڕۆژنامەوان و شارەزا لە كاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەراست، لە دیدارێكی لەگەڵ كەناڵی
ئەلحوڕە، لە وەڵامی پرسیاری ئایا ئەمەریكا گورزی ڕاستەوخۆ لە ئێران دەوەشێنێت، یان هەردوولا پاشەكشە دەكەن لە گرژییەكانیان؟ دەڵێت، هیچ كەسێك وەڵامی ئەوە نازانێت جیا لە دۆناڵد ترەمپ، سوپای ئەمەریكا ئامادەكاری و پلانی وردی بۆ وەشاندنی گورز جێبەجێ دەكات، لە ئەگەری دەركردنی فەرمانی هێرش لەلایەن ترەمپەوە، بەڵام ترەمپ بە سروشتی كەسێكە حەز بە سەركەوتنی خێرا دەكات و یەكێك نییە لەو سەرۆكانەی مەیلی لە جەنگی ماوەدرێژ بێت، نایەوێ هێزی وشكایی بنێرێ و حەز بەوەیش ناكات بچێتە ناو ململانێی درێژەوە، ئەگەر لە ئۆپراسیۆنەكانی پێشووی لە ڤەنزوێلا و نەیجیریا كە چەند سەعاتێكی خایاند، تەنانەت لە مانگی حوزەیران/یۆنیۆی ساڵی ڕابردوویش كاتێك چووە پاڵ ئیسرائیلەوە بۆ شەڕ لە دژی ئێران، لە دوا ساتەكان هاتە ناو جەنگەكەوە و چەند گورزێكی سنوورداری وەشاند، ترەمپ نایەوێ ئاڵۆزی لە دوای خۆی جێبهێڵێت، وەك ئەوەی لە لیبیا لە 2011 ڕووی دا، بەلای ئەو باشترە دەستەوارە و ڕێككەوتن لەگەڵ ڕژێمی ئێران واژوو بكات، سەرەڕای ئەوەی من دڵنیا نیم لەوەی كە ئێران ئامادەیی تەواوی هەبێت، بە پێچەوانەوە ترەمپ ترسی لە نەمانی شكۆ و هەیبەت هەیە و نایەوێ ئەزموونی ئۆباما و دانانی هێڵی سوور لە سووریا دووبارە بكاتەوە.
لەبارەی لەتبوون لە ناو سەركردەكانی ئێران و بەهێزی و لاوازی ڕژێمی ئیسلامی ئێرانەوە، دەڵێ: هیچ گومانێكم لەوەدا نییە كە ڕژێمی ئێران درێژە ناكێشێت، یەكێك لە خاڵەكانی وەرچەرخان هێرشی 12 ڕۆژەی حوزەیران/یۆنیۆی ڕابردوو بوو، ئیسرائیل لاوازی سەركردایەتیی ئێرانی بەرانبەر بە گەلەكەی بە تەواوی پێشان دا، كاتێك ڕژێمەكە نەتوانی سەركردەی بەرنامە ناوكی و سوپای پاسداران و سوپای وڵاتەكە بپارێزێت، كە ئیسرائیل یەك یەك كۆتایی پێهێنان، چۆن دەتوانێ گەلەكەی بپارێزێت. بەڵام پرسیارەكە لێرە، كێ جێگرەوەی ئەو ڕژێمە دەبێت؟ لە باشووری ئەفریقا ماندێلا هەبوو، لە چیكوسلۆڤاكیا، هاڤیل هەبوو، بەڵام لە ئێران ئۆپۆزسیۆنێكی لەت لەتبوومان هەیە كە بەشێكیان لە دەوری ڕەزا پەهلەوی كۆبوونەتەوە. بۆیە نزیكترین سیناریۆ بۆ گۆڕین و دوای گۆڕینی ڕژێم، لەوانەیە كودەتا بێ لە ناو سوپای پاسدارانەوە بە دانانی كەسێك كە هاوشێوەی ئەتاتورك وڵاتەكە بگۆڕێت، یان دیكتاتۆرێكی تری كەللەڕەق.
كێشەكە لێرەوە دەست پێ دەكاتەوە، چونكە گەلی ئێران حكوومەتێكی تریش بە سیستمی سوپای پاسداران قبووڵ ناكەن، چونكە لە كرۆكدا جیاوازییەكی لەگەڵ ئەوەی ئێستە نییە، بەڵام ئەو سیستمەی ئێستە خاوەنی چەك و پارەیە، قورسە تەنیا لە ئاسمانەوە كۆتایی بەو ڕژێمە بهێنرێت، ترەمپیش بە هیچ شێوەیەك هێزی وشكایی نانێرێ و ئۆپۆزسیۆنیش چەكی سووكی پێیە، وەك ئەوەی كە لە كۆریای باكور ڕوویدا، ڕژێمەكە بە تەواوی بێزی لێ دەكرێتەوە، بەڵام بەهۆی هێزی میلیشیاكانیەوە ماوە، ناوچەكە و دنیا و تەنانەت وڵاتانی كەنداو و توركیایش نایانەوێ ڕژێمی ئێران بمێنێتەوە، بەڵام ترسیان هەیە ناوچەكە بكەوێتە ئاڵۆزییەكی سەرانسەرییەوە و ئەو یۆرانیۆمەی ئێران هەیەتی و پیتاندوویەتی، بكەوێتە دەستی ترەوە و زیاتر بپیتێنرێت و بۆ چەكی ئەتۆمی بگۆڕێت.
هێرشی ساڵی ڕابردوو چەند ئێرانی لاواز كرد و پلانی ئێستەی ئیسرائیل چییە؟ لەوبارەوە گرۆس دەڵێ، ئیسرائیل لە ڕێگەی پوتینەوە پەیامێكی بە تاران دا كە نایەوێ رووبەڕووبوونەوەی گەورە لەگەڵ ئێران دروست بكات، ئامانج و بەرژەوەندیی باڵای ئیسرائیل ڕێگرتنە لە تاران كە ببێت بە خاوەنی چەكی ئەتۆم، چونكە ئەوە هەڕەشەیەكی ڕژدە لەسەری، بەرژەوەندیی دووەمی بوونی حكوومەتێكی دیموكراتییە لە ئێران كە پێوەندییە دۆستانەییەكانی هاوشێوەی پێش شۆڕشی ئیسلامی لێ بكاتەوە، ئیسرائیل هەوڵی شەڕی سەرانسەری نادات، چونكە ئەمیش ماندوو بووە و دوو ساڵ و نیوە لەگەڵ حەماس و حزبوڵا و حووسییەكان لە جەنگدایە، ئەوەندە بەسەر بۆ تەلئەبیب كە زانیاریی هەواڵگری پێشكەش بكات بۆ ڕووخاندنی ڕژێم لە ناوخۆی وڵات و دواخستنی بەرنامەی ناوكییەكەی.
لەبارەی گرووپە میلیشیاكانی بریكاری ئێران لە ناوچەكە كە تا ئێستە توانای جەنگیان هەیە بۆ پشتیوانیكردن لە ئێران، ئەو شرۆڤەكارە نەیشاردەوە كە حزبوڵا دوای هێرشی بێجەرەكان و لەناوبردنی نەسروڵا بە تەواوی كز و لاواز بووە، بەتایبەت بەهۆی لە دەستدانی پشتیوانانی كە پێشتر ڕژێمی بەعسی سووریا بوو، بەڵام حكوومەتی ئێستە دژی حزبوڵایە و لبنانییەكانیش دەیانەوێ حزبوڵا وەك حزبێك بخەنە ناو پرۆسەی سیاسییەوە، نەك وەك هێزێكی سەربازی بمێنێتەوە. بەڵام حووسییەكان توانای جووڵە و وەڵامدانەوەیان هەیە، بەڵام بە ئامانجگرتنیان لە ڕووی جیۆگرافی و هەواڵگرییەوە كارێكی قورسە. بەڵام حەماس و حزبوڵا و حووسییەكانیش حەز بە كۆمەك و هاوكاری كۆماری ئیسلامیی ئێران دەكەن، لە ئەگەری هێرشكردنە سەر ئێران.