دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس لە سووریا، سعوودیە تەواوی ئامانجەكانی خۆی لەسەر سووریا چڕ كردووەتەوە، بە ملیاران دۆلار وەبەرهێنان و پڕۆژەی زەبەلاح لەو وڵاتە دروست دەكات، ئەمەیش لەلایەن شارەزایانەوە خوێندنەوەی جیاوازی بۆ دەكرێت، هەندێك بە بەكارهێنانی پارە لە پێناوی سیاسەت و سەپاندنی هەژموونی سعوودیە بەسەر سووریای نوێ لێكی دەدەنەوە.
لە حەوتی شوبات/فێبرایەر،
ڕیاز و دیمەشق پەڕەیەكی نوێیان لە پێوەندییە ئابوورییەكانیان كردەوە، لە ئەنجامی واژووكردنی زنجیرەیەك ڕێككەوتن كە بە بناغەی قۆناغی هاوبەشایەتی ستراتیجی ماوە درێژی نێوان هەردوو وڵات لێكدرایەوە، ڕێككەوتنە ئابوورییەكان كۆمەڵێك بواریان گرتەوە، لەوانە دامەزراندنی كۆمپانیای فڕۆكەوانی هاوبەش لە نێوان هەردوو وڵات، پەرەپێدانی ژێرخانی كەرتی پێوەندییەكان و دروستكردنی فڕۆكەخانەیەكی نوێ لە باكوری سووریا، جیا لە نۆژەنكردنەوە و پێشخستنی فڕۆكەخانەی حەلەب، بەجۆرێك ساڵانە بتوانێ پێشوازی لە 12 ملیۆن گەشتیار بكات.
لە ڕێوڕەسمی واژووكردنی ئەو گرێبەست و ڕێككەوتنانە خالید ئەلفالح وەزیری پێشووی وەبەرهێنانی سعوودی گوتی، ئەو ڕێككەوتنانە نیشانەی بەردەوام ئاراستەكردن و پشتیوانی سەركردایەتی هەردوو وڵاتە بە ئامانجی بنیاتنانی هاوبەشایەتییەكی ستراتیجی ماوەدرێژ. هەر لە هەمان ڕۆژ پڕۆژەی سیلك لینك بۆ پەرەپێدانی ژێرخانی پێوەندییەكان و پتەوكردنی بەیەكەوەبەستنەوەی دیجیتاڵی نێوان كیشوەرەكان لە سووریا واژووی لەسەر كرا، كە بە بڕی ملیارێك دۆلار سعوودیە وەبەرهێنانی تێدا كردووە و لە ماوەی 18 تا 48 مانگ جێبەجێ دەكرێت.
هاوكات سندووقی ئیلافی سعوودی بۆ وەبەرهێنان كۆمەڵێك پڕۆژەی گەورە و زەبەلاحی لە سووریا بە بەشداریی كەرتی تایبەتی سعوودیە ڕاگەیاند، لەلایەكی ترەوە ئاژانسی ڕۆیتەرز ئاشكرای كرد، هەریەك لە كۆمپانیاكانی ئەمەریكی "بیكەر هیوز، هەنت ئینێرجی، ئارجنت بۆ گازی سروشتی"، دەیانەوێ هاوپەیمانی و هاوبەشی لەگەڵ كۆمپانیای ئەكواپاوەر و وزەی سعوودی پێكبێنن، بۆ دۆزینەوە و گەڕان و دەرهێنانی نەوت و گاز لە باكوری ڕۆژهەڵاتی سووریا، لەگەڵ ئەوەیش پلانی دانانی پڕۆژەی وزە كە چوار بۆ پێنج شوێنی گەڕان و پشكنین بۆ دۆزینەوەی نەوت لە خۆ دەگرێت.
ئەو ئامادەییە ئابوورییەی سعوودیە لە سووریا، لەگەڵ كرانەوەی ڕیاز دێ بە ڕووی دیمەشق لە دوای لەناوبردنی ڕژێمی بەعسی سووریا بە سەرۆكایەتیی بەشار ئەسەد، پێوەندییەكانی هەردوو وڵات لە دووبارە ئاساییكردنەوەیەكی لەسەرخۆ بۆ تێكەڵبوونێكی خێرا و چڕ هەنگاوی نا، كە بەو هۆیەوە سعوودیە ڕۆڵی لە تەوەرە ژیارییەكانی سووریا جێگیر كرد لە ڕێگەی وەبەرهێنانەوە.
لە ژێر سێبەری ئەو تێكەڵبوون و وەبەرهێنانە زەبەلاحە، حیساباتی سعوودیە لەبارەی پێگەی خۆی لە سووریا و سروشتی ئەو ڕۆڵەی كە دەیەوێ لە ڕێگەی وەبەرهێنانەوە بەدی بهێنێت لە سووریا، بووەتە جێی پرسیار، چونكە دۆخی سووریا هێشتا بە تەواوی جێگیر نییە و ناكۆكیی ناوخۆیی بوونی هەیە و دەستوەردانی ئیسرائیل لە ناوچە سنوورییەكانی لەگەڵ سووریا بەردەوامی هەیە.
خالید باترەفی ئەكادیمستێكی سعوودی لەوبارەیەوە گوتی، سووریا ئێستە گۆڕەپانی دووبارە گێڕانەوەی هاوسەنگی وڵاتانی عەرەبە، لە ماوەی ساڵانی جەنگ گۆڕەپانی سووریا كراوە بوو بۆ ململانێی هەرێمی و ناعەرەبی، بەڵام ئەمڕۆ شانشینی سعوودیە دەیەوێ دووبارە سووریا لەگەڵ سیستمی وڵاتانی عەرەبی بگونجێنێتەوە، چونكە ئامادەیی عەرەبی سووریا بریتییە لە گەرەنتی سەرەكیی یەكێتیی خاك و سەروەری وڵاتەكە، نایەوێ ئەو ڕۆڵە بۆ هێزی تری هەرێمی چۆڵ بكات.
زیاتر گوتی، وەبەرهێنانی سعوودیە لە سووریا، تەنیا بۆ پرسی ئابووری نییە، بەڵكو وەبەرهێنانە لە ئاسایشی سعوودیە لە ناوچەكەدا، لە ڕوانگەی ئاسایشی نەتەوەیی سعوودیە، سووریا گۆڕەپانێكی دوور نییە، جیا لەوەیش پێشتر سووریا ڕۆڵێكی گەورەی لە ڕووداو و گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە هەبوو، پێگەی سیاسی و سەربازی و ئابووری و جیۆگرافی ئەو وڵاتە گرنگ و ستراتیجییە و بەر لە شۆڕشی 2011 ڕۆڵێكی كارای لە ناوچەكە هەبوو.
ئوسامە قازی ڕاوێژكاری یەكەمی وەزارەتی پیشەسازی و ئابووری سووریا دەڵێ، سووریا وڵاتێكە كە بوو بە پاشكۆی پڕۆژەی فارسی، ئەو پڕۆژەیە بووبوو بە هەڕەشەیەكی ڕاستەوخۆ لەسەر شانشینی سعوودیە و وڵاتانی تری ناوچەكە و زیانری زۆری پێگەیاندن.
بە بڕوای پسپۆرانی ئابووری، تا ئێستەیش سووریا لە ڕوانینی ئەوانەوە شوێنێكی سەرنجڕاكێش نییە بۆ وەبەرهێنەران، بەڵام باترەفی دەڵێ، سووریا لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا لە لۆجیكی جەنگ و سزاكانەوە بۆ لۆجیكی دووبارە ئاوەدانكردنەوە و كرانەوە بە ڕووی دنیا گۆڕاوە، گورزێك لە گۆڕانكاری و چاكسازی ئابووری و یاسادانان و كرانەوە بە ڕووی وەبەرهێنانی كەنداو و سعوودیە، هەر لە دوای لەناوچوونی ڕژێمی پێشوو دەستی پێ كرد.
خالد باترەفی دەڵێ، گۆڕانكاریی گەورە لەلایەن حكوومەتی ئێستە هاتووەتە دی، لەوانە پابەندبوون بە دەركردنی یاسای وەبەرهێنان و یەكخستنی مەرجەعییەتی ئابووری، لە چوارچێوەی فراوانبوون و گەڕانەوەی سووریا بۆ ناوەندی عەرەبی و كردنەوەی دەرگە بە ڕووی دووبارە ئاوەدانكردنەوە. لە كۆتاییدا دەڵێ، گرنگیدانی ڕیاز بە سووریا لە حیساباتی زیان و قازانجی مادی زیاترە، بارمتەیەكی ستراتیجییە بۆ دووبارە گێڕانەوەی دەوڵەتی عەرەبی میحوەری سووریا بۆ ناو سیستمی هەرێمی وڵاتانی عەرەبی و ببێتە خاوەنی ئارامی و جێگیری، گۆڕینی ڕێڕەوی وڵات لە جەنگی درێژەوە بۆ پشتبەستن بە یارمەتیی وڵاتانی عەرەبی و وەبەرهێنان و گەشەپێدانی هاوبەش لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی.