لە سەرەتای شەڕی ئێران لە شاشەكانی جەزیرە، دیمەنی تەلئەبیب و هەولێر و بەحرێن و ئیمارات لە یەك كاتدا پێشان دەدران، چاودێرێكی سیاسی پێی وایە، ئەمە گوزارشتە لەوەی كە بەهای ستراتیجیی هەرێمی كوردستان بۆ ئەمەریكا لە چەند ساڵی ڕابردوودا گۆڕانكاریی گەورەی بەسەردا هاتووە و زیادی كردووە.
زوبێر رەسووڵ لە فیسبوكی چەند خاڵێك ئەوە دەردەخات كە پێگەی هەرێمی كوردستان لای ئەمەریكا گەلێك زیادی كردووە.
ئەو چاودێرە دەڵێت: هەموو دنیا بینی كە هەرێمی كوردستان لە هێرشی ئەمەریكا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران لە پاڵ هاوپەیمانە سەرەكییەكانی ئەمەریكا بوو (وڵاتانی كەنداو) كە بەر هێرشەكانی ئێران و پڕۆكسییەكانی كەوت.
زوبێر رەسووڵ ئاماژە بەوەش دەكات، لە سەرەتای شەڕەكە لە شاشەكانی جەزیرە دیمەنی تەلئەبیب و هەولێر و بەحرێن و ئیمارات لە یەك كاتدا پێشان دەدران، ئەمە گوزارشتە لەوەی كە بەهای ستراتیجیی هەرێمی كوردستان بۆ ئەمەریكا لە چەند ساڵی ڕابردوودا گۆڕانكاریی گەورەی بەسەردا هاتووە و زیادی كردووە.
بەبڕوای نووسەر لەبەر چەند هۆكارێك كە دواتر روونیان دەكاتەوە، هەرێم تەنیا هاوبەشێكی شەڕی دژی داعش نییە، بەڵكو وەك "دوایین قەڵای سەقامگیر" بۆ بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكا لە عێراق و ناوچەكەدا دەبینرێت، بەتایبەت لە سەروبەندی گۆڕانكارییەكانی ئێران، دیسان ئەم بایەخە سیاسی و دپلۆماسییە زیاتریش دەبێت".
1- پێگەی جیۆگرافی (Geopolitics): هەرێمی كوردستان لە نێوان سێ جەمسەری گرنگدایە (ئێران، توركیا، و ناوەڕاستی عێراق). بۆ ئەمەریكا، هەبوونی بنكەی سەربازی و هەواڵگریی لەم ناوچەیە، باشترین دەرفەتە بۆ چاودێریكردنی جووڵەكانی ئێران و گرووپە چەكدارەكان.
2 - جێگرەوەی بەغدا: بەهۆی هەژموونی زۆری میلیشیاكان لە بەغدا، ئەمەریكا متمانەی تەواوی بە حكوومەتی ناوەندی نەماوە. هەرێمی كوردستان وەك "ژینگەیەكی دۆستانە" دەبینرێت كە سەرباز و دیپلۆماتكارانی ئەمەریكا تێیدا پارێزراون.
3- بوونی ئەو پێوەندییە تەلەفۆنییەی سەرۆك ترەمپ بۆ سەركردایەتیی هەرێمی كوردستان، گوزارشتە لەو پێگە سیاسی و سەربازییەی هەرێمی كوردستان لە ستراتیجی ئەمەریكا و ئیسرائیل لە ناوچەكەدا هەیەتی.
4. پێدەچێت ئیسرائیل كاریگەریی زۆری هەبێت لەسەر سیاسەتی ترەمپ بۆ پێدانی رۆڵێك بە كورد، چونكە ئیسرائیل ئەمە وەك هۆكارێك دەبینێت بۆ ئەوەی جەنگەگە دواجار نەچێتە خزمەتی توركیا، وەك سووریا دواجار بەرهەمی سەركەوتنەكە بخوات. ئەمانە تەنیا ئاماژە و لێكدانەوەی سەرەتایین، هێشتا ئاراستەی رووداوەكان زۆری ماوە.
هەر لەمبارەیەوە پێشڕەو محەمەد كە لێكۆڵەرێكی دیاری فكری سیاسییە، گوتارێكی نووسیوە و باس لەوە دەكات، توركیا لە بۆشایی هیلالی شیعیدا دەیەوێت بلۆكی سوننە دروست بكات.
پێشرەو لە درێژەی گوتارەكەیدا دەڵێت: جووڵەكانی توركیا لە قەتەر و میسر و سعوودیەوە بە ئاراستەی پاكستاندا دەڕۆن، دەیەوێ لە ناوچەی ئازەربایجانی خۆرئاوایی كە بەشێكی گەورەی هێڵی موكریانیشی دەكەوێتە سەر، ناوچەی بێلایەن (بەفەزۆن) دروست بكات. بۆ ئەم مەبەستە گرنگترین شت توركیا لە دوو ساڵی ڕابردوودا كاری پێی بووە، بێلایەنكردن و نەزۆككردنی هێڵی كوردی بووە، چونكە تەنیا بەربەرست لە ناوخۆی توركیا و لە دەرەوەی سنوورەكانیدا، بۆ میساقی میلی، كورد بوو. ترسی توركیا بەردەوام ئەوە بووە ئەمەریكا، ئیسرائیل و ئیمارات لە ناوخۆدا كورد بەهێز بكەن و بەرەو خواستی جیابوونەوە بیانبەن. لەم حاڵەتەدا توركیا هەم دەكەوێتە جەنگی ناوخۆوە و هەم خەونی عوسمانیی بەیەكجاری دەمرێت.
بەبڕوای پێشڕەو، ئێستە توركیا بەچڕیی هەوڵەكانی دەست پێ كردووە بۆ دروستكردنی بلۆكی سوننە، جێگەی بەتاڵی هیلالی شیعیی پڕ بكاتەوە. هەم پێویستی بە پارەی سعوودیە، هەم بە چەكی ئەتۆمیی پاكستان و هەم پارە و میدیا و شەقامی عەرەبیی لە ڕێگەی قەتەرەوە.
"ئیسرائیلییەكان نەیانشاردووەتەوە ئەمە گەورەترین مەترسییە لەسەریان. هەرچۆنێك بێت پێیان وایە نابێت بلۆكی ئێران بەتەواوی لاواز ببێت. لەو حاڵەتەدا سوننە بە سەرپەرشتیی توركیا دەبێتە چەتری كۆكردنەوەی تیرۆریزمی جیهادی ئیسلامیی سوننی، ئامانجەكەش بەرەو ئیسرائیل دەبێت."
بەڵام پڕۆژەی ئەمەریكا جیاوازترە لە هی ئیسرائیل، پێشڕەو دەڵێت: ئەمەریكا نایەوێ سوننە نە لاواز ببێت نە بەهێز. ناشیەوێت لە ژێر هەژموونی خۆی دەربچێت و بكەوێتە باوەشی توركیاوە. لەم ڕووەوە بەو هێرشە بەردەوامانەی ئێران بۆ سەر وڵاتانی سوننی، دەكرێت هەڵگری دوو پەیام بن: یەكەمیان هەم لاوازكردنیان لەڕووی بنكەی سەربازییەوە، هەم ناچاركردنیان بە پەنابردن بۆ ئەمەریكا و گوێڕایەڵبوون.
لەگەڵ ئەوەی گەورەترین بنكەی سەربازی و هەواڵگری و دیپلۆماتیی ئەمەریكی لە هەرێمی كوردستانە و ر نزیكترینیشە لە ئێران. نووسەر پێی وایە وا دەردەكەوێت هێزی بەرگریی ئاسمانیی ئەمەریكی، باشتر هەرێمی كوردستان بپارێزێت، تا وڵاتانی عەرەبیی سوننە.
"ئەگەر كۆماری ئیسلامیی بڕووخێت، بۆشایی دەسەڵات دروست دەبێت. پاكستان دەتوانێ نزیك ببێتەوە لە سیستان و بەلوچستان، توركیا بە ئاراستەی ئازەربایجانی خۆرئاوا و كوردیش بە ئاراستەی ڕۆژهەڵاتی كوردستان". پێشڕەو محەمەد وادەڵێت.
لە كۆتاییشدا دەڵێت: كورد نابێت بەهیچ شێوەیەك ببێتە هێزی پیادەی ئەمەریكی- ئیسرائیلی، بەڵكو لە حاڵەتی هاریكاریدا، دەبێت گەرەنتیی گەورە وەربگرێت. نەك ئەوەی لە ڕۆژاوای كوردستان ڕووی دا، بەڵكو وەك ئەوەی لە هەرێمی كوردستان ڕووی دا. واتا پەیماننامەی كوردی-ئیسرائیلی- ئەمەریكی، نابێت تەنیا ڕووخانی كۆماری ئیسلامیی بێت، بەڵكو هەرێمێكی كوردی بێت. لەم حاڵەتەدا دەكرێت بەر بە هاتنە ناوەوەی توركیا بگیرێت و لەولاشەوە هێزە سوننەكان پەنابەرنەوە بەر ئەمەریكا.