ئەمڕۆ ئەمەریكییەكان گفتوگۆی ئەوە دەكەن كە ئایا ئەم شەڕە بڕیارێكی ڕاست بوو یان نا، 13 سەرباز لە تابووتدا گەڕاونەتەوە ماڵەوە، سەتان كەسی تر بریندار بوون، كەس بە كەمی سەیری ئەم قوربانییانە ناكات، بەتایبەتی كەسێكی وەك من كە بە خواستی خۆم ئەم وڵاتەم هەڵبژاردووە و بە خواستی خۆم ئاڵاكەی هەڵدەگرم، نەك بە لەدایكبوون.
من لە نزیك سنووری ئێران لەدایك بووم و لەژێر سێبەری شەڕەكانیدا گەورە بووم، بە چاوی خۆم بینیومە ئەم سیاسەتانە چی لە خەڵكی ئەم ناوچەیە دەكەن، من ئێستەش هاتوچۆی ناوچەكە دەكەم ــ لەمدواییە لە هەولێر، ڕیاز و دوبەی بووم، دەزانم خەڵك چی دەڵێن كاتێك كامێراكان كوژاونەتەوە، هەستیان تووڕەیی نییە بەرانبەر بە ئەمەریكا، بەڵكو زیاتر هەناسە هەڵكێشانێكی ئاسوودەییە.
ئەم ڕاستییانەیە كە ڕەخنەگران ئاگایان لێی نییە، بۆ ملیۆنان كەس لە سەرانسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەم شەڕە لە 28ی شوبات دەستی پێ نەكردووە، بۆ ئەوان ئەم شەڕە دەیان ساڵ لەمەوبەر دەستی پێ كرد. ئەوەی گۆڕا ئەوەیە كە سەرۆكێك بڕیاری دا چیتر كێشەكە بەڕێوە نەبات و ڕووبەڕووی ببێتەوە، خەڵكی ئەم ناوچەیە ئەمەیان بینی، باوەڕم پێ بكەن ــ ئەوان بینییان و هەستیان بە گۆڕانكارییەكە كرد.
ئەوەی زۆربەی ئەمەریكییەكان هەرگیز نایبیستن ئەوەیە كە خەڵكی ناوچەكە بە ڕاستی چییان دەوێت، شەڕیان ناوێت، جیهادیان ناوێت، شەهیدبوونیان ناوێت، لە كەنداو، عێراق، سووریا، لبنان و ئوردن، 140 ملیۆن كەس تەمەنیان لە ژێر 30 ساڵیدایە، ئەوان ئەوەیان دەوێت كە هەر گەنجێكی ئەمەریكی دەیەوێت: هەلی كار، وڵاتێكی ئارام، داهاتوویەك كە بەندی ئایدۆلۆجیای كەسانی تر نەبێت.
سەركردە نوێیەكانی ناوچەكە لە سعوودیە، ئیمارات، كوردستان و سووریا بەرەو هەمان ئامانج دەڕۆن، كاتێك لەگەڵ گەنجانی خاوەن كار دادەنیشم لە هەولێر، ڕیاز و دوبەی، ئەوان باسی ستارت-ئەپ دەكەن. باسی زیرەكی دەسكرد دەكەن، باسی دەرفەت دەكەن.
ئەمەش تیۆری نییە، سەیری ئەوە بكە چی ڕوو دەدات كاتێك ئارامی ڕەگ دادەكوتێت، ئیمارات 50 ساڵ لەمەوبەر بیابانێكی بەتاڵ بوو، ئەمڕۆ ناوەندێكی جیهانیی بازرگانییە كە ملیۆنان كەس ــ لەوانە ئەمەریكییەكان ــ تێیدا دەژین، وەبەرهێنان دەكەن و بنیاتی دەنێن، هەرێمی كوردستانی عێراق كە دەورە دراوە بە هێزی دوژمنان، یەكێك لە كراوەترین كۆمەڵگەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بنیات ناوە، بووەتە گەورەترین پەناگەی كریستیانە چەوساوەكان لە ناوچەكەدا. سەرەڕای ئابڵۆقەی ئابووری لەلایەن هێزەكانی سەر بە ئێران، هەرێمی كوردستان ئابوورییەكی ئارام و بایی چەندان ملیار دۆلاری بنیات ناوە و بووەتە داڵدەی هەموو هێزەكانی ئەمەریكا لە عێراق و هێزەكانمان تێیدا جێگیر كراون. خەڵك ڕوو لەوێ دەكەن چونكە ئەوێ شوێنێكی سەركەوتووە، ئەو شوێنانە جیاواز و نایاب نین، ئەوان نموونە و پێشبینینی ئەوەن كە دەكرێت ناوچەكە لە داهاتوودا چۆن بێت.
ئەوەی هەر جارێك پێشكەوتن لە ناوچەكە ڕادەگرێت، یەك هێزێكە، گرووپە چەكدارەكانی سەر بە ئێران لە لبنان، عێراق و یەمەن كە هەموویان فەرمان لە تاران وەردەگرن، هەموویان ڕێگریی ئەو داهاتووەن كە ناوچەكە هەوڵی بنیاتنانی دەدات، بۆ 47 ساڵ، یەك پایتەخت نائارامی بۆ هەموو گۆشەیەكی ئەم ناوچەیە هەناردە كردووە، نەك لەبەر ئەوەی خەڵكی ئێران ئەوەیان دەوێت، بەڵكو چونكە بازنەیەكی بچووك لە پیاوانی دەسەڵاتدار قازانجی لێ دەكەن.
ژمارەكان چیرۆكی ئەم ڕاستییە دەگێڕنەوە، لە 28ی شوبات بەدواوە، ئێران لە هەموو وڵاتێكی ناوچەكەی داوە كە هاوبەشی هەیە لەگەڵ وڵاتانی ڕۆژئاوادا، هیچكام لەو وڵاتانە فیشەكێكیان لە دژی ئێران نەتەقاندووە، ئیمارات بە زیاتر لە دوو هەزار و 800 مووشەك و درۆن لێی دراوە، 13 كەس كوژراون، زیاتر لە 200 كەس بریندار بوون، كوردستان زیاتر لە 700 جار كەوتووەتە بەر هێرش، 14 كەس كوژراون لەوانە ژن و مێردێك لە نیوەشەودا كوژران، دوو كچیان لەدوای خۆیان بەجێهێشت، كوێت، بەحرێن و قەتەر هەموویان كەوتوونە بەر هێرش، هیچكامیان هەڕەشەیان لە ئێران نەكردبوو، تاكە تاوانیان ئەوەیە كە داهاتوویەكی جیاوازیان هەڵبژاردووە.
ئەم هێزانە تەنیا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان وێران نەكردووە، دەیان ساڵە ئەمەریكییەكانیش دەكوژن، هەموو سەرۆكەكانی پێش ئەم سەرۆكەی ئێستەی ئەمەریكا چاویان لەم ڕاستییە پۆشیبوو، مەترسییەكەیان بچووك دەكردەوە بە ئەمەریكییەكانیان دەگوت كە هەڕەشەكە لەژێر كۆنترۆڵدایە، كێشەكەیان بۆ نەوەی داهاتوو جێهێشت، بەڵام پشتگوێخستنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەمیشە نرخی هەیە، ئۆباما لە عێراق پاشەكشەی كرد، داعش بۆشاییەكەی پڕ كردەوە، ڕێككەوتنە ئەتۆمییەكەی ملیاران دۆلاری نارد بۆ تاران و بۆ گرووپە تیرۆریستییەكانی سەر بە ئێران لە عێراق، لبنان، سووریا و یەمەن، بایدن ناوی "ئەم سیاسەتەی" نابوو (ئارامگرتنی ستراتیجی). دەرئەنجامی ئەو سیاسەتی ئارامگرتنە هێرشەكانی حەوتی ئۆكتۆبەر بوو. كێشەكە هەرگیز كۆتایی نەهات، هەمیشە دۆخەكە بەرەو خراپتر دەڕۆیشت، تا ئەم سەرۆكەی ئێستە بڕیارێكی جیاوازی دا.
من لەناو ئەم دۆخەدا گەورە بووم، لە پۆلێكی [قوتابخانە] و سیمینارەوە فێری نەبووم، دەزانم دەنگی مووشەك چۆنە كاتێك لە قوتابخانەیەكی گەڕەكەكان دەدات، دەزانم خێزانەكان چۆن ڕادەكەن كاتێك لە سێی بەیانیدا ئۆتۆمبێلێك بار دەكەن و بەرەو ئەو شارە دەڕۆن كە هێشتا ئارامیی تێدایە، ترسەكە لە سەرانسەری ئەم ناوچەیە ئەوە نییە كە ئەمەریكا جووڵایەوە، ترسەكەیان ئەوەیە كە دنیا بێزار دەبێت پێش ئەوەی هیچ بگۆڕێت.
ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بارگرانییەك نییە بۆمان، ناوچەكە پڕە لە خەڵكی خاوەن بەهرەی سەرسامكەر، پڕە لە هیوا و خواست و سامان، بەڵام تەگەرەیان خراوەتەوە پێش لەلایەن كەمینەیەكی توندوتیژەوە، كەمینە توندوتیژەكە ئێستە لە هەر كاتێكی تر لاوازترن، خەڵكی ئەو ناوچەیە دەیان ساڵە داوا لە دنیا دەكەن گوێیان لێ بگرن، لەوانەیە ئێستە [لەم دۆخە]، دنیا گوێیان لێ بگرێت.