لە هەنگاوێكی تری دوای هەڵپەساردنی ناردنی دۆلار بۆ عێراق، هەڵمەتێكی فراوان دژی بەرپرسانی عێراق لەلایەن ئەمەریكاوە دەستی پێ دەكرێ كە نزیكن لە ئێرانەوە، هەژماری بانكییان لە بانكەكانی دەرەوە بلۆك دەكرێ و مۆڵەتی مانەوەی خۆیان و ماڵباتەكانیان لە ئەوروپا و ئەمەریكا هەڵدەوەشێنرێتەوە.
ڕۆژنامەی "
ئەلمەدا"ی عێراقی بڵاوی كردووەتەوە، وردەكاریی هەڵمەتی دووەمی ئەمەریكا بۆ فشار خستنە سەر بەغدا، بە ئامانجی وەستانەوە دژی میلیشیاكانی ئێران لە عێراق لە ڕێگەی بەرپرسێكی ئەمەریكییەوە گەیەنراوەتە سەركردەكانی عێراق.
ئەو بەرپرسە باڵایەی ئەمەریكا، وردەكاریی هەڵمەتی داهاتووی بە بەرپرسانی عێراق گەیاندووە و سووربوونی واشنتنی لەسەر جێبەجێكردنی دووپات كردووەتەوە، ئەمەیش لە كاتێكدایە كە ئێستە گۆڕەپانی سیاسیی عێراق، كۆسپێكی گەورەی لە بەردەمدایە، بەهۆی ئەوەی تا ئێستە شیعەكان كاندیدی سەرۆكی حكوومەتی داهاتوویان یەكلا نەكردووەتەوە.
پەرلەمانتارێكی پێشوو لەوبارەیەوە پێشتر گوتی، هەنگاو و قۆناغی داهاتوو زۆر گەورە دەبێ و بەرپرسێكی ئەمەریكی لە ناوچەكە سەرپەرشتی دەكات، سزای بەرپرسانی عێراق لە داهاتوویەكی نزیكدا دەدرێت.
لەبارەی ئەو سزایانەی كە ئەمەریكا دەیسەپێنێتە سەر بەرپرسانی عێراقی نزیك لە ئێران، میسال ئالووسی سیاسەتوانی سەربەخۆ دەڵێ، ڕێوشوێنی داهاتوو خۆی لە هەڵوەشاندنەوەی مافی مانەوەی بەرپرسانی عێراقی نزیك لە ئێران و پشتیوانیی ئێران دەبینێتەوە، وەك ئەوەی كە لەگەڵ كەسە نزیكەكانی قاسم سلێمانی و عەلی لاریجانی لە ئەمەریكا كرا.
ئالووسی بۆ ئەلمەدا دەڵێ، ئەو ڕێوشوێنانە تەنیا لە ئەمەریكا نامێننەوە، بەڵكو وڵاتانی ئەوروپا و كەنەدا و ئوسترالیایش دەگرێتەوە، سەرجەم سیاسی و بەرپرسان و كەسوكار و ماڵباتەكانیان كە نزیكن لە ئێران یان پشتیوانی ئێران و میلیشیاكانی دەكەن و هەڵگری مافی مانەوەی ئەو وڵاتانەن، مافی مانەوەیان هەڵدەوەشێنرێتەوە و پووچەڵ دەكرێتەوە.
زیاتر گوتی، ئەمە كارتی داهاتووی ئەمەریكایە و بێدەنگیی ئێستەی واشنتن مانای چاوداخستن نییە لە دۆسیەی گەندەڵی و گرووپە چەكدارەكان، بەڵكو ئەمە پێشەكییە بۆ جووڵەیەكی لەناكاو، وەك ئەوەی لە ڕابردوو لە ئێران ڕووی دا، ئەمە خێرایی زۆرتر دەبێ لە ناوخۆی عێراقدا و جووڵەكانی تۆم باراك، ئاماژەن بۆ سەرەتای گۆڕانی گەورە لە دیمەنی سیاسیی عێراق دروست دەكات، بێ ئەوەی سروشت و كاتەكەی بزانرێت.
لەلایەكی ترەوە پێكهێنانی حكوومەتی داهاتووی عێراق لە ژێر فشاری زۆردایە و دوای چوار كۆبوونەوەی چوارچێوەی هاوئاهەنگی، نەتوانراوە كاندیدێك یەكلا بكرێتەوە، سیاسەتی ئاگاداری شیعە لە دانوستاندنەكان دەڵێ، نێردەی ئەمەریكا تۆم باراك پەیامی سەپاندنی سزاكانی بە عێراق گەیاندووە و هاوكات وەزارەتی دەرەوەیش دووپاتی لە پێویستی دەستكردنی بەغدا بە جووڵە دژی میلیشیاكان كردووە.
ئەو سیاسەتوانە شیعەیە كە نەیویست ناوی بڵاو ببێتەوە، بۆ مەدا دەڵێ، لە ناو چوارچێوەی هاوئاهەنگی هەندێك هەن هانی ئەوە دەدەن كە فشارەكانی ئەمەریكا پشتگوێ بخرێت، بە تایبەت پاش سەردانەكەی قائانی بۆ بەغدا و پەیامەكەی بۆ سەركردە شیعەكان، هەرچەندە ناوەڕۆكی پەیامەكە بە تەواوی ڕوون نییە، بەڵام پەیامەكەی بە پەیامی سەرپێچیكردن ناو بردووە.
ڕۆژنامەكە دێتەوە سەر باسی سزاكانی ئەمەریكا و دەڵێ، جیا لە بلۆككردنی هەژماری بانكی بەرپرسانی نزیك لە ئێران لە دەرەوە، هاوكات زیاتر لە 60 بانك و دامەزراوە و دەزگای تەناهی لە ناوخۆی عێراق ناویان دەخرێتە لیستی سزاكانەوە.
غازی فەیسەڵ دیپلۆماتكاری پێشوو لەوبارەیەوە دەڵێ، حكوومەتە یەك لە دوای یەكەكانی عێراق شكستیان هێناوە لە ڕاگرتنی هاوسەنگی لە نێوان ئەمەریكا و ئێران، سەرەڕای ئەوەی ڕێككەوتنی ستراتیجی لەگەڵ ئەمەریكا بوونی هەیە، ئەو شكستە بۆ خراپیی پێشبینیی سیاسیی بەغدا دەگەڕێتەوە. ئەمەیش لە كاتێكدایە كە حكوومەت پابەند نەبووە بە وەستاندن و سنوورداركردنی دەسەڵات و هێرشی گرووپە چەكدارەكان، كە ژمارەیان بە 250 هەزار چەكدار دەخەمڵێنرێت و سەربە فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیی ئێرانن.
فەیسەڵ دەڵێ، لە كاتی شەڕدا، میلیشیاكان 570 هێرشیان كردە سەر كوردستان و فڕۆكەخانەی بەغدا و بنكە سەربازییەكان و بارەگای تەناهی، ئەمەیش مامەڵەكردنە لە سەرووی دەوڵەتەوە، بەشێك لەو هێرشانەیش هەر لە ناوخۆی عێراق نەمانەوە، بگرە وڵاتانی وەك سعوودیە و كوێتیشیان كردە ئامانج، ئەمەیش عێراقی كردە گۆڕەپانی جەنگ بە وەكالەت لەبری ئێران.
هێمای بۆ ئەوەیش كرد، بەشێكی بەرپرسیاریەتیی دەكەوێتە ئەستۆی هێزەكانی سیاسی كە بەشدار بوون لە گەشەكردنی ئەو گرووپە چەكدارانە لە سێبەری شرۆڤەكردنی فرەوانی فتوای "جیهاد" كە مەرجەعی باڵای ئاینی دەریكرد.
ئەو دەڵێ، گرووپە چەكدارەكان لە بۆشاییدا دروست نەبوون، بەڵكو پێكهێنران و پشتیوانیكاران لەلایەن سەركردەكانی ناو چوارچێوەی هاوئاهەنگی، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پاسدارانی ئێران. بۆ چارەسەری ئەو دۆخەی ئێستەیش عێراق تێی كەوتووە، ئەو دیپلۆماتكارەی پێشوو دەڵێ، ئێستە بەغدا لە بەردەم دوو بژارەدایە، یان خزین بۆ ڕیزی ئێران و پشتیوانی تەواوەتی ئێران لە وەستانەوە دژی ئەمەریكا و وڵاتانی ڕۆژئاوا، یانیش پابەندبوون بە ڕێككەوتنی ستراتیجی لەگەڵ واشنتن مانەوە لە چوارچێوەی هاوبەشایەتی نێوان هەردوو وڵات.