لە كاتێكدا عێراق تووشی كۆمەڵێك ئاستەنگی گەورە هاتووە، داهاتی نەوت كەمی كردووە و فشاری ئەمەریكا لەسەر حكوومەت رژدە و ئێران دەستێوەردانی زیاتر دەكات، ئایا سەرۆك وەزیرانێكی بێ ئەزموون دەتوانێ چی بكات؟
چاودێرانی سیاسی پێیان وایە كە مالیكی و سوودانی گەیشتبوونە ئەو بڕوایەی ئەگەر هەركامیشیان بەربژێر بن لەم دۆخەی عێراقدا، جگە لە زیان هیچی تریان بەرناكەوێت.
دۆخی ئێستەی عێراق كە میلیشیا باڵادەستە و حكوومەت ناتوانێت كۆنترۆڵیان بكات، ئەمەریكاش هەڕەشە دەكات كە دەبێت كۆتایی بەو گرووپانە بێت و ئێرانیش دەستێوەردانی بەردەوامە و نایەڵێت میلیشیاكان بێ دەسەڵات بكرێن، سوودانی و مالیكی وا لێكرد دەسبەرداری پۆستی سەرۆك وەزیران ببن.
بەپێشنیاری هەردوولایان عەلی زەیدی گەنجێكی بێ ئەزموونیان داناوە كە چاودێران باس لەوە دەكەن، ئامانجی دانانی كەسێكی وا بۆ ئەوەیە هەردوو لایان بەئارەزووی خۆیان هەڵیسووڕێنن و چۆنیان بوێت وا بیجووڵێننەوە، لە ئەنجامیشدا بەرپرسیاری شكستەكانی هەڵناگرن.
واشنتن داوا دەكات حكوومەتی عێراق دەستبەجێ هەموو گرووپە چەكدارەكانی سەربە ئێران هەڵبوەشێنێتەوە، ئەگەرنا رووبەڕووی سزای توندتر دەبێتەوە، سزای ئەمەریكا بۆ عێراق دۆخەكە لە هەموو لایەك بەتایبەت لە سەرۆك وەزیرانە گەنجەكە تێكدەدات، ئەمە ئەو شتە بوو مالیكی و سوودانی بڕوایان وابوو ئەگەر ببنەوە بە سەرۆك وەزیران لەم دۆخەدا، شكستی سیاسی و جەماوەرییش دێنن.
ژمارەیەك بەرپرسی ئەمەریكا بە میدیای وڵاتەكەیان راگەیاند، واشنتن گوشارەكانی بۆ سەر بەغدا توندتر كردووە و رەوانەكردنی دۆلاری بۆ عێراق راگرتووە.
گوتەبێژێكی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا بە فۆكس نیوزی ئەمەریكی راگەیاند، پێویستە حكوومەتی عێراق كۆتایی بەو "رووپۆشە سیاسی، دارایی و سەربازییە" بهێنێت كە بۆ "میلیشیا تیرۆریستەكانی سەر بە ئێران" دابینی كردووە.
ئەمەریكا خۆی پێشتر گومانی لە سەرۆك وەزیرانی نوێ هەبوو كە لە رێگەی بانك و پڕۆژەكانیەوە دۆلار بۆ ئێران دابین دەكات، بۆیە بڕیاری سزادانی بانكی جنووبی دا و سڕی كرد، ئەو بانكەش عەلی زەیدی خاوەنداری دەكرد.
ویلایەتە یەكگرتووەكان بە روونی رای گەیاندووە، هەموو رێكارێك دەگرێتەبەر بۆ بەرەنگاربوونەوەی چالاكییە تێكدەرەكانی ئێران لە عێراق و پاراستنی بەرژەوەندییەكانی لە بەرانبەر میلیشیا تیرۆریستییەكان.
ئەمەریكا دەڵێت، "نیگەرانیی خۆمان لەبارەی شكستی حكوومەتی عێراق لە رێگریكردن لەم گرووپانە رادەگەیەنین، ئەم پشتیوانییانەی ناو حكوومەت كاریگەریی نەرێنیی توند لەسەر پێوەندییەكانی نێوان ئەمەریكا و عێراق دروست دەكات.
ئاماژەی بەوەش كرد، "چاوەڕوانین حكوومەتی عێراق دەستبەجێ هەموو رێكارێك بۆ هەڵوەشاندنەوەی گرووپە میلیشیاكانی سەر بە ئێران بگرێتەبەر".
لەم دۆخەدا كە عەلی زەیدی بەدەنگی ئەم گرووپانە دەبێتە سەرۆك وەزیران، ئایا دەتوانێت دژیان بوەستێت؟ ئەمە ئەو شتەیە كە هەموو لایەك دەزانن عێراق بەرەو قەیرانێكی مەترسیدار هەنگاو دەنێت، چونكە ئەمەریكا رژدە لەسەر سزادانی حكوومەت ئەگەر چارەسەری پێوەندیی لەگەڵ ئێران نەكات، بەڵام عێراقی نوێ بەشێكە لە بەرەی مقاوەمەی ئێرانی، چۆن دەكرێت خۆی لێ جیا بكاتەوە.
ئەمەریكا هاوئاهەنگییە تەناهییەكانی لەگەڵ سوپای عێراق راگرتووە كە مەشق و راهێنان و كارەكانی دژەتێرۆر دەگرێتەوە. هەروەها رێگریی لە ناردنی فڕۆكەیەكی بارهەڵگر كردووە كە نزیكەی 500 ملیۆن دۆلاری كاشی هەڵگرتبوو، ئەم پارەیە داهاتی فرۆشی نەوتی عێراق بووە لە هەژمارەكانی بانكی فیدراڵیی نیویۆرك.
لەبارەی گرووپە چەكدارەكان بەرپرسێكی حكوومەتی عێراق بە فۆكس نیوزی راگەیاندووە، "واقیعی عێراق زۆر ئاڵۆزە" و ئەم گرووپانە هەژموونی سیاسی و جەماوەرییان هەیە، بۆیە چارەسەركردنی ئەم پرسە پێویستی بە هەنگاوی هێواش هەیە بۆ پاراستنی سەقامگیریی ناوخۆیی.
ئەو بەرپرسە هۆشداریشی دا كە هەر رێكارێكی دەرەكی رەچاوی تایبەتمەندییەكانی عێراق نەكات، دەبێتە هۆی ئەنجامی پێچەوانە و زیان بە هەوڵەكانی سەقامگیری دەگەیەنێت.
رەمزی ماردینی سەرۆكی ناوەندی لێكۆڵینەوەی جیۆپۆڵ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەڵێت، "ئەگەر حكوومەتی عێراق بیەوێت بە زەبری هێز گرووپە چەكدارەكان دەربكات، مەترسیی داڕمانی دەوڵەت دروست دەبێت، چونكە میلیشیاكان تێكەڵی دامەزراوە سەربازی و سیاسی و ئابوورییەكان بوون".