دەیڤد هاریس سەرۆكی جێبەجێكاری پەیمانگەی توێژینەوەی دژ بە ئەنتیسیمتیسم لە ڕۆژنامەی
تەلەگرافی بەریتانی، وتارێكی بە ناونیشانی "كوردەكان قوربانی ڕاستەقینەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستن، نەك فەلەستینیەكان" بڵاو كردووەتەوە و ئاماژەی داوە، كوردەكان تووشی ناڵان و دەردەسەریی زۆر بوون و بوون بە خاوەنی دەوڵەتی خۆیان لێ قەدەغە كراوە و كۆمەڵكوژ كراون، بەڵام وڵاتانی ڕۆژئاوا لەسەر كۆمەڵكوژی و ڕیشەكێشكردنیان بێدەنگە، چونكە ئەوانەی كۆمەڵكوژییان دەكەن، ئیسرائیل نین.
هاریس پرسیاری ئەوە دەكات، ئەوانەی گرنگی بە دادپەوەری و مافی مرۆڤ و مافی چارەی خۆنووسین لە دنیا دەدەن، بۆچی بەرانبەر بە هەندێ حاڵەت بەردەوام قسە دەكەن و لە هەندێ حاڵەتی تریش بێدەنگییەكی تەواو دەیانگرێتەوە، توێژینەوەكان ئەوە دەسەلمێنن كە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەمیشە فشەڵ و پڕ لە گرژی دەبێ، بەهۆی حاڵەتی كوردەكانەوە، كە گەلێكی زیاتر لە 40 ملیۆن كەسین و لە بوون بە خاوەنی دەوڵەتی خۆیان زیاتر لە سەدەیەكە بێبەش كراون.
میدیاكان و چالاكان و زانكۆكان و خۆپێشاندەران و نەتەوە یەكگرتووەكان و ڕێكخراوەكان، هەمیشە بێدەنگی بەرانبەر دۆزی كورد دەنوێنن و لەلایەكی تریشەوە بانگەشەی بەهاناوەچوون و پشتیوانی ئەوانە دەكەن كە لە دنیا ستەمیان لێ دەكرێت.
دەبوو لە دوای شكستی ئیمپراتۆریی عوسمانی لەسەر دەستی هاوپەیمانان دەوڵەتی كوردی دروست بكرێت، هەنگاوی سەرەتاییش بەگوێرەی پەیماننامەی سیڤەر لە 1920 بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێك بۆ كوردەكان خرایە ڕوو، بەگوێرەی پەیمانەكە ددان بە شوناسی كورد و خاكەكەی نرا، بەڵام دواجار پاشگەز بوونەوە لەو هەنگاوە و لەبری دەوڵەت، خاكی كوردیان بەسەر ئێران و عێراق و سووریا دابەش كرد، دیپلۆماتكاران دووبارە گەڕانەوە لەندەن و پاریس دەستیان بە داڕشتنی نەخشەی ناوچەكە كردەوە، وەك ئەوەی خاكی كوردەكان موڵكی تایبەتی خۆیان بێ، بە ویستی خۆیان دابەشیان كردەوە.
كورد گەلێكی تایبەت و جیاوازە، مێژوو و شوناس و زمان و فەرهەنگی تایبەت بەخۆی هەیە، ئەو چارەنووسە ڕەشەی كە زیاتر لە سەدەیەكە بەرۆكی گرتوون، نەیتوانیوە كاریگەریی لەسەریان دروست بكات، بەردەوام كۆڵنەدەرانە و خۆڕاگرانە بەرانبەر بە هەموو نەیارانیان وەستاونەتەوە كە نەیانویستووە تەنانەت ئازادی قسەكردن بە زمانی كوردیشیان پێ بدەن، هەوڵی نەهێشتنی زمان و شوناس و كولتووریان درا و تووشی كۆمەڵكوژی لە عێراق بوونەوە لە ژێر ناوی پرۆسەی ئەنفال لە عێراق.
ڕاستییەكەی ئازایەتی و دلێریی كوردەكان، هۆكاری مانەوەیە، دواتر پەنایان بۆ ئەمەریكا و وڵاتانی ڕۆژئاوا برد و داوایان كرد یارمەتی یەكلاكەرەوەیان پێ بدەن لەو كاتەی كە پێویستیانە، لەوانە پشتیوانیكردن دژی ڕژێمی بەعسی ڕووخاو و دواتر لە دژی ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش، دواتر پشتیان لە كوردەكان كرد، لەو كاتەی هەوڵی گەیشتن بە مافەكانی دەدا، ئەو دەستوەردانە پچڕ پچڕە لەو كاتەی كە پێویستیان بە كوردە و دواتر كشانەوەیە، وای لە كوردەكان كردووە هەمیشە باوەڕیان بەوە بێت كە جیا لە چیاكان هیچ پشتیوانێكی تریان نییە.
لەگەڵ ئەوەیشدا ئامانجی پێوەندی وڵاتانی ڕۆژئاوا لەگەڵ كوردەكان بۆ ئەوە نییە كە پشتیوانی ستەملێكراوی ئەوان بكەن، كێ دەتوانێ ئەوە ببینێت و یان بیری بێتەوە كە خەڵكی لەندە و تۆرنتۆ و تایمز سكوێر لە نیویۆرك و لە سیدنی خەڵكی ئەو وڵاتانە بڕژێنە سەر شەقام و پشتیوانی دۆزی كورد بكەن، لە كاتێكدا كورد لە هەمووان ستەملێكراوترە، كۆمەڵكوژ كراوە و لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش ددانی پێدانراوە، بە چەكی كیمیایی بۆردمان كراوە و ئێستەیش تینووی دیاریكردنی مافی چارەی خۆنووسینی خۆیانن و بەردەوامن لە هەوڵدان بۆ ئازادبوون، بەڵام نە پشتیوانی و نە هەڵمەت و نە هاوسۆزی و هیچ شتێكی ترمان لە ڕۆژئاوا نەبینی.
بۆچی بوونی پێنج ملیۆن فەلەستینی لە كەرتی ڕۆژئاوا و كەرتی غەزە، زۆربەی خەڵكی لە وڵاتانی ڕۆژئاوا بە ئاگا هێناوە، بەڵام كۆمەڵكوژی و بێبەشكردنی 40 ملیۆن كورد لە مافەكانی خۆیان بێدەنگی بەرانبەر هەڵبژێردراوە؟ لەبەرچی فەلەستینییەكان تا ئێستە پشتیوانی دەكرێن، لە كاتێكدا سەركردەكانی لە 1937ەوە دژی بوون بە دەوڵەتی خۆیان بوون و خۆیان ڕەتیان كردەوە، لە كاتێكدا زیاتر لە 93% كوردەكان لە عێراق دەنگیان بۆ سەربەخۆی لە ریفراندۆمی ساڵی 2017ە دا، بەڵام وڵاتانی ڕۆژئاوا پەراوێزیان خستوون؟
بەشێك وای دەبینین كە خواستەكانی كورد ناواقیعین، چونكە ئەوان لە سنووری چوار وڵاتی جیا دەژین، گۆڕینی سنوورەكان بژارەیەكی دروست نییە، ئایا ئەمە ڕاستە؟ دەبێ ڕێز لەو سنوورانە بگرین كە داگیركەران بەر لە سەدەیەك نەخشەڕێژیان كردووە؟ لە واقیعدا گۆڕانی سنوورەكان دەكرێ و كێشەیەكی گەورە نییە، هەرەسی یەكێتیی سۆڤییەت سنوورەكانی گۆڕی و 15 دەوڵەتی لێ كەوتەوە، یوگسلاڤیا هەڵوەشایەوە و حەوت وڵاتی لێ دروست بوو، چیكوسلۆڤاكیان هەڵوەشایەوە و كۆماری چیك بە جیا و سلۆڤاكیای بە جیا لێ كەوتەوە، لە باشووری سوودان ئێستە وەك دەوڵەتی سەربەخۆ مامەڵە دەكرێت، ئەریتریا لە ئەسیۆبیا جیا بووەوە، تەیمووری ڕۆژهەڵات لە ئەندەنووسیا جیا بووەوە.
حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە باكوری عێراق بەهێزترین نموونەی شیاوی كوردە بۆ سەربەخۆبوون، بەبێ هیچ گومانێك ئێستە هەرێمی كوردستان باشترین بەشی حوكمداری و بەڕێوەبردنی تێدایە لە عێراق، كۆمەڵگەیەكی فرەچەشن و كراوە و نموونەیەكی دەگمەنی پێشكەوتنە لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، مافی ژن تێیدا پارێزراوە و ئازادی ئاینی هەیە و بە ڕووی وڵاتانی ڕۆژئاوا كراوەن، ئەوانە گرنگترین تایبەتمەندییەكانی هەرێمی كوردستانن كە ژمارەی دانیشتووانی شەش ملیۆن كەسە.
هەریەك لە حكوومەتی عێراق و ئێران كە دراوسێی حكوومەتی هەرێمی كوردستانن، دەیانەوێ هەرێمی كوردستان لە ژێر كۆنترۆڵی خۆیان بهێڵنەوە، بۆیە توندوتیژی و گوشاری ئابووری بەگوێرەی پێویست لە دژیان بەكار دەهێنن، بەڵام ئەمانە فەرمانڕەوا ڕەوشتبەرزەكانی ڕۆژئاوا تووڕە ناكات كە باسی پشتیوانی لە ستەملێكراوان دەكەن.
چیرۆكی كورد و مافەكەی لە دەرەوە زۆر ئاڵۆز دەكرێت، تا بیانوو بۆ بێدەنگیان بهێننەوە، دوژمنانی كورد كە عەرەب و ئێرانی و توركن، لەبەرئەوەی ئیسرائیل نین، بووەتە كارێكی قورس و ناڕەوا كە پشتیوانی بكرێن و یارمەتی بدرێن، ئەمەیش لە كاتێكدایە 59 ساڵە وڵاتانی عەرەبی هەوڵی سڕینەوەی ئیسرائیل دەدەن، كەچی تا ئێستە باج دەدەن.
لەبەر ئەوە پرسیاری ڕاستەقینە ئەوەیە، بۆچی گەلێك كە ژمارەی دانیشتووانی 40 ملیۆن كەسە و لە دەوڵەتی خۆی زیاتر لە سەدەیەكە بێبەش كراوە، ڕووبەڕووی دەیان هەڵمەتی ڕیشەكێشكردن و كۆمەڵكوژی بووەتەوە، سەرنجی خەڵك لە وڵاتانی ڕۆژئاوا ڕاناكێشێت، پێویستە ئەو وەڵامە بە ڕاستی بدرێتەوە، چونكە ئەمە بنەماكانی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و باسكردن لە پشتیوانی مافی چارەی خۆنووسین و بزووتنەوە ئازادیخوازەكان و میدیا و مافی مرۆڤ بە تەواوی بێ بەها دەكات و قسەكردنیشیان لەسەر ئەو بەها و پرەنسیپانە وەك وەڕینی سەگ وایە.