لە ناو ئەو گۆڕانكارییە قووڵانەی كە دووبارە نەخشەی هەژموون لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دادەڕێژنەوە، گرنگی هێزە چالاكەكانی ناوچەكە بە توانای سەربازی و پێگەی ئابووری هەڵناسەنگێنرێت، بەڵكو پێوەری توانای ئەو هێز و لایەنانەیە كە دەتوانن پردی پێوەندی لە نێوان نەیارەكان دروست بكەن، لە كاتێكدا دامەزراوە نێودەوڵەتییە كاراكان، پاشەكشە لەو بوارە دەكەن و بەها و پێوەرى نێودەوڵەتیی كە حوكمی سیستمی نێودەوڵەتییان چەندان دەیە كرد، ڕوو لە پاشەكشە دەكەن.
لەو چوارچێوەیەدا شرۆڤەكان دووپات لەوە دەكەنەوە كە هەرێمی كوردستان كار دەكات تا خۆی وەك لایەنێك پێشان بدات كە دەتوانێ ڕۆڵی ناوەندگیر لە ناوچەكە بگێڕێت، سوود لە تۆڕی پێوەندییە هاوسەنگەكانی لەگەڵ ئەمەریكا و ئێران و توركیا و عێراق دەبینێت و ئەزموونی سیاسییان لە مامەڵەكردن لەگەڵ ژینگە ئاڵۆزەكان لەسەر بنەمای هاوسەنگی زیاتر لە شۆكبوون و پێكدادان.
ئەو بیرۆكەیە لە بۆشاییەوە سەرچاوە ناگرێت، بەڵكو هاوكاتە لەگەڵ گرژییە نوێیەكان لە ناوەندە هزری و سیاسییەكان كە دووپات لە پێویستی ئامرازی نوێی بەڕێوەبردنی تەنگژەكان دەكەنەوە، دوای ئەوەی جەنگ لە نێوان ئەمەریكا و ئێران هەڵگیرسا، لە تەك ململانێ بەردەوامەكان لە غەزە و لبنان و ئۆكراینا، هێزی سەربازی بە تەنیا لە توانایدا نییە یەكلاكردنەوەی سیاسی لە نێوان لایەنە ناكۆكەكان بەرهەم بهێنێت، نائامادەیی ناوەندگیریی جێی متمانە، یەكێكە لە دیارترین نیشانەكانی تەنگژەی سیستمی نێودەوڵەتی.
ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەمڕۆ لە چواڕیانێكی مێژووییدایە، حیساباتی ناوچەیی لەگەڵ كێبەركێ لە نێوان هێزە گەورەكان هاتووەتە ناو هاوكێشەكان، هاوكات توانای نەتەوە یەكگرتووەكان و دامەزراوە فرەڕەگەزەكان لە دەرفەتی چارەسەر و ڕێگرتن لە دروستبوونی تەنگژەكان زۆر پاشەكشە دەكات.
لە ژینگەیەكی لەمجۆرە، ڕۆڵی لایەنە خاوەن تواناكان لە پاراستنی كەناڵەكانی پێوەندی كراوە لەگەڵ سەرجەم لایەنەكان بەرز دەبێتەوە، تەنانەت ئەگەر خاوەنی سەروەری و دەوڵەتی تایبەت بەخۆیشیان نەبن. چاودێران دووپات لەوە دەكەنەوە كە ئەوەی هەرێمی كوردستانیش لە ناوچەكە جیا دەكاتەوە، سەركەوتنیەتی لە گرتنەبەری سیاسەتی دیپلۆماسیی هاوسەنگ.
چەندان ساڵە هەرێمی كوردستان هاوبەشی ستراتیجی لەگەڵ ئەمەریكا هەیە و ئەمەریكا ڕۆڵێكی میحوەری گێڕاوە لە پشتیوانیكردنی هەرێمەكە لە ڕووی تەناهی و سیاسییەوە، بەتایبەت لە جەنگی دژ بە تیرۆر، لە بەرانبەر ئەمە هەرێمی كوردستان كەناڵی پێوەندیی لەگەڵ تاران نەپچڕاند كە لەگەڵ هەرێمی كوردستان سنوورێكی درێژ و بەرژەوەندی ئابووری و تەناهییان هەیە، بۆیه قورسە لەلایەن هەردوولاوە پەراوێز بخرێن.
هاوكات هەرێمی كوردستان سەركەوتوو بوو لە دروستكردنی پێوەندیی پێشكەوتوو لەگەڵ توركیا، سەرەڕای ئاڵۆزی مێژوویی و ململانێی دوور و درێژ پێوەست بە دۆزی كوردەوە، بەڵام ئێستە توركیا و هەرێمی كوردستان هاوبەشێكی گرنگی یەكترن لە بواری وزە و بازرگانی و وەبەرهێنان، هاوتەریب لەگەڵ ئەوەیش هەرێمی كوردستان خاوەنی پێگە و كاریگەری گرنگی خۆیەتی لە ناو سیستمی سیاسیی عێراقدا.
چاودێران نایشارنەوە كە ئەو پێوەندییە هاوسەنگە بە مانای بێلایەنی تەواو نایەت، بەڵام جووڵەیەكی فرەوان بە هەرێمی كوردستان دەبەخشێت، بە بەراورد لەگەڵ زۆربەی یاریكەرە سەرەكییەكانی ناوچەكە، كە بوون بە بەشێك لە میحوەری ململانێ، ئەمەیش وا دەكات كە ڕۆڵی ئاسانكاری بگێڕێت ئەگەر ئیرادەیەكی سیاسی لەلایەن لایەنە ناكۆكەكانەوە بوونی هەبێت.
جەنگی ئەمدواییەی ئەمەریكا و ئێران گفتوگۆی لەبارەی سنووری هێزی سەربازی لە بەدیهێنانی ئامانجی سیاسی دروست كردووەتەوە، دوای چەند مانگێك لە بۆردمانكردنی یەكتر لەلایەن هەردوولاوە و گوشاری ئابووری، واشنتن نەیتوانیوە یەكلاكردنەوەیەكی كۆتایی بەسەر ئێران بسەپێنێت و تارانیش نەیتوانی هاوسەنگی هێز بەشێوەیەكی یەكلاكەرەوە بۆ بەرژەوەندیی خۆی لاسەنگ بكات.
ئەو جەنگە دەریخست كە بەڕێوەبردنی تەنگژەكان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست تەنیا پشت بە وەڵامدانەوەی سەربازی نابەستێت، بهڵكو پێویستی بە ڕێرەوی هاوتەریب لە گفتوگۆ و ناوەندگیری هەیە، بەتایبەت كاتێك دۆسیەكە پێوەست بێ بە تەنگژەی ئاسایشی هەرێمەكە و جووڵەی بازرگانی و وزە لە دنیا.
لێرەوە گرنگی هزری ناوەندگیر لە ناوچەكە زۆر زیادی كردووە، نەك لەبەر ئەوەی ناوەندگیرەكان توانای سەپاندنی چارەسەریان هەیە، بەڵكو لەبەرئەوەی كەناڵی پێوەندی دەكەنەوە و ڕێ لە هەرەسهێنانی پێوەندی و گفتوگۆ لە ناو نەیارەكان لە قورسترین قۆناغەكانیشدا دەگرن.
ڕۆژنامەی "
عەرەب"ی لەندەنی نووسیویەتی، ئەزموونی هەرێمی كوردستان لە پاراستنی پێوەندییەكان لەگەڵ لایەنە ناكۆكەكان بە تەواوی نزیكی كردووەتەوە لەو نموونەیە، بەتایبەت كە هەرێمەكە ڕاهاتووە لە بەڕێوەبردنی هاوسەنگییە ئاڵۆزەكان كە جیۆپۆلەتیكی ناوچەكە چەندان دەیەیە سەپاندوویەتی بەسەری.
سەرەڕای ئەوەی جیۆگرافیای كوردستان سەرچاوەی ئاڵنگارییەكان بووە، بەڵام شارەزایان دەڵێن، خەریكە ئەمە دەگۆڕێت بۆ سەرچاوەی هەژموون، هەرێمی كوردستان دەكەوێتە خاڵی یەكتربڕی ئێران و توركیا و عێراق و سووریا، ئەو وڵاتانە هەستیارترین وڵات و ناوچەی دنیان بۆ گرژی و ململانێی جیۆپۆلەتیك.
لە مێژووەوە ئەو ناوچەیە هۆی سەرهەڵدانی بەردەوامی ململانێكان بووە، بەڵام ئەزموونی درێژ لە بەڕێوەبردنی پێوەندییەكان لەگەڵ هێزە نەیارەكان، ئەمڕۆ دەركهوتووه كە هەرێم توانای پێوەندی لەگەڵ لایەنەكان هەیە كە قورسە لە ناو یەك چوارچێوە كۆ بكرێنەوە.
جیۆگرافیا بە تەنیا هەژموون دروست ناكات، بەڵام دەرفەت دەبەخشێت بەوەی بتوانێ بە باشی بەكاری بهێنێت، هەرێمی كوردستان دەیەوێ سوود لەو تایبەتمەندییە لە پێشكەشكردنی خۆی وەك سەكۆی گفتوگۆكان لەبری ئەوەی وەك گۆڕەپانی ململانێكان، ببینێتەوە.
قسەكردن لەسەر ئەو ڕۆڵەی كوردستان ناكرێ جیا بكرێتەوە لە تەنگژەی فراوان كە سیستمی نێودەوڵەتی ئێستە بەدەستییەوە دەناڵێنێت، دنیا هەنگاو بە هەنگاو پاشەكشەی دامەزراوە نێودەوڵەتییەكان لە بەڕێوەبردنی تەنگژەكان بەخۆیەوە دەبینێت، لە كاتێكدا ململانێ و كێبەركێی زلهێزەكانیش زیاتر و قووڵتر دەبێتەوە و متمانە بە بەها و پێوەرەكان كە پێوەندییە نێودەوڵەتییەكانی لە دوای جەنگی دووەمی دنیاوە لەسەر هەڵچنراوە، بەهەمانشێوە پاشەكشە دەكەن.