ئەو هەڵمەتەی رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵییەی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عێراق لە دوای دەستبەكاربوونی وەك سەرۆك وەزیرانی عێراق دەستی پێ كرد، تەنیا پەردەی لەسەر چەند گەندەڵییەك لە عێراق لا نەدا، بەڵكو ئەو راستییەی دووپات كردەوە كە گەندەڵی لە عێراق لە دوای 2003ەوە بە شێوەیەكی رێكوپێك دەستی پێ كراوە و ساڵ بە ساڵ زیادی كردووە و بە شێوەیەكی فەرمی و نافەمی و یاسایی و نایاسایی لە لایەن زۆرینەی هێزەكانی دەسەڵاتەوە لە عێراق كراوە، ئێستەش شەڕی ئاشكراكردنی لە پەرلەمان هەیە و هەوڵ دەدرێت بە یەك پاكێج بێتە داپۆشتن و داخستنی دۆسیەی رووبەڕووبوونەوەی.
ئێستە پەرلەمانی عێراق خەریكی خوێندنەوەی دووەمە بۆ پڕۆژەیاسای حیساباتی خیتامی چەند ساڵێكی رابردووی بودجەكانی عێراق، كە ئەوكات لە لایەن حكوومەتەكانەوە پێشكەش نەكراوە و تاوتوێ و پەسند نەكراون، بۆیە هەڵدانەوەی دۆسیەكە، دەرگەیەكی تر بۆ ئاشكرابوونی دەسان و سەتان پێشێلكاری و گەندەڵی جیاوازی دارایی و ئیداری دەكاتەوە، خەڵكەكەش پرسیاری بۆ دروست دەبێت بۆچی ساڵانێك بێدەنگی لەو هەموو پێشێلكارییە كراوە، كە رەنگە ئەوەش وا بخوازێت بەیەك پاكێج بێدەنگی لە گەندەڵییەكان بكرێت.
شەمووی رابردوو پەرلەمانی عێراق یەكەم خوێندنەوەی بۆ پڕۆژەیاسای حیساباتی خیتامی ساڵانی دارایی 2013 و 2014 و 2015 ئەنجام دا، كاتێك حیساباتی خیتامی تەواوی حكوومەتەكانی عێراق لە دوای 2003، كە هەر هەمووی بە دەستی شیعەوە بووە، نیوچە پەككەوتوو بووە، ئەوەش وای كردووە بە درێژایی ئەو ماوەیە چاودێری بەسەر خەرجكردنی پارەی بودجەكان نەبێت.
شارەزایانی ئابووری پێیان وایە هەوڵی پەسەندكردنی ئەو حیساباتە خیتامییانە لە پەرلەمان، رەنگە ئامرازێك بێت بۆ لێپرسینەوە و ئاشكراكردنی چۆنیەتی خەرجكردنی بودجەكان و جیاوازی لە نێوان ئەو پارەی خەمڵێندراوە و ئەوەشی بە كردەنی خەرج كراوە، كەچی كەسانێكی تر ترسیان هەیە لەوەی دانیشتنەكانی پەرلەمان ببێتە رێوشوێنێكی پرۆتۆكۆلی و بە چارەسەركردنێكی سیاسییانە كۆتایی بێت، واتە داخستنی دۆسیە هەستیارەكان و لابردنی چاوەكان لەسەر ژمارە راستەقینەكانی ناو حیساباتەكان، هەیشە دوودڵە لە نێوان ئەو بیرۆكەی رۆژانەی داهاتوو شۆڕشێكی چاودێری دارایی دەبینرێت و دەفتەرە كۆنەكان هەڵدەدرێنەوە و تێوەگلاوان دەخرێنە بەردەم لێپرسینەوە یان جارێكی تر هاوسەنگیی سیاسی قسەی خۆی دەسەپێنێت و بە "عەفاڵاهو عەما سەلەف"ێك پڕۆژەیاسای حیساباتی خیتامی ئەو ساڵانە تێپەڕ دەبن.
لە سەردەمی نووری مالیكی لە 2006 تا 2014، حیساباتی خیتامی ساڵانە لە وادەی خۆی پەسند نەكراوە لە پەرلەمان، لە 2014 دەوڵەت بێ بودجە بوو، لە سەردەمی حەیدەر عەبادی لە 2014 تا 2018، حیساباتی خیتامی ساڵانی 2006 تا 2011 بەیەك پاكێج لە رێگەی رێككەوتنی سیاسی تێپەڕ كرا، لەو ساتەوە تا حكوومەتی عەلی زەیدی، حیساباتی خیتامی ساڵانی 2016 بە سەرەوە لەژێر لێوردبوونەوەدایە و وەك یاسای پەسندكراو و بەركار لە پەرلەمان دەرنەچووە.
موختار یووسف پەرلەمانتار لە فراكسیۆنی بەدر دەڵێت، ئەو دەنگدانەی ئێستە پەرلەمانی عێراق بە نیازە بۆ ئەو پڕۆژانە ئەنجامی بدات، پشت بە قەبارەی پێشێلكاریی دارایی و یاسایی كە دەدۆزرێنەوە دەبەستێت، بەتایبەتی بۆ ساڵانی 2014 و 2015، كە چەندان پێشێلكاریی دارایی و یاساییان تیادا دەستنیشان كراوە، بۆیە لە حاڵەتی سەلماندنی بوونی ئەوانە بە شێوەیەكی یەكلاكەرەوە، دەنگ لەسەر پڕۆژەكان نادرێت و دۆسیەكان رەوانەی دەستەی دەستپاكی و دەسەڵاتی دادوەری دەكرێن بۆ لێكۆڵینەوە و لێپرسینەوە لەگەڵ تێوەگلاوان.
لای خۆیەوە عەلی تەمیمی شارەزای یاسا و دەستوور ئاماژە دەكات كە حیساباتی خیتامی پڕۆژەیاسا نییە و راپۆرتی كۆتاییە لەبارەی خەرجی كردەنیی بودجە، بۆیە پەسندكردنی لە پەرلەمان مانای داخستنی دۆسیەكە و لابردنی بەرپرسیارەتی لە بوونی پێشێلكارییە داراییەكان نییە، تێپەڕاندنی پڕۆژەكە لە پەرلەمان پارێزبەندی نابەخشێتە تێوەگلاوان لە پێشێلكارییەكان، بەڵكو دەرگە لەبەردەم لایەنە چاودێریكار و دادوەرییەكان بۆ لێپرسینەوە لە هەر دزی و بردنێكی سامانی گشتی واڵا دەكات.
دوێنێ بەها ئەعرەجی سەرۆكی فراكسیۆنی ئیعمار و تەنمییە ئاماژە دە كات، راپۆرتەكانی دیوانی چاودێری دارایی بوونی كەموكوڕی لە بنیاتی ئیدارەی دارایی دەوڵەت لە ساڵانی 2012 بۆ 2015 دەردەخات، كە بریتییە لە زیادەڕۆیی لە پارە تەرخانكراوەكان و پێدانی قەرز بە بڕی دەیان ترلیۆن دینار بە شێوەی نایاسایی و رەشكردنەوەی هەندێكی بێ بنەمای فەرمی و بوونی هەڵەی تۆمار و دواكەوتن لە تەواوكردنی حیساباتەكان.
روونی كردەوە، تێپەڕاندنی شێوەیی ئەو پێشێلكارییانە قبووڵنەكراوە، لەو سۆنگەوە وەك ئیعمار و تەنمییە ئەنجامدانی دووەم خوێندنەوە بۆ پڕۆەیاساكانی حیساباتی خیتامی بۆ ئەو ساڵانە بێ وەستان لەسەر هۆكاری ئەو پێشێلكارییانە و دۆزینەوەی چارەسەری ریشەیی بۆیان كە سەروەری یاسا و لێپێچینەوە مسۆگەر بكات، رەت دەكەینەوە.