ڕووداوەکەی کەرکووک دیسان ئەوەی پشتڕاست کردەوە کە ئەو سوپایەی بە ناوی سوپای عێراق کە بەداخەوە کوردیش لە ڕێکخستنەوەیدا لە پاش ٢٠٠٣ بەشدار بوو، هەمان سوپای مەکینەی عروبە و فاشیزمی عەرەبی-ئیسلامییە. بۆیە دەڵێم عەرەبی ئیسلامی، چونکە پێم وایە عەرەب لە چوارچێوەی ئیسلامی سیاسیدا، ئیسلام و پەیامە پیرۆزەکەی کردووە بە ئامرازی سەركوت و داگیرکاری و چەوساندنەوە.
ئەمە بابەتێک نییە هەر لە عێراقدا بینرابێت، بەڵکوو لە سوریا و ڕۆژئاوای کوردستانیش لە ڕووداوەکانی ئەم دواییە و پەلامارە نوێیەکەی سوپای سوریای ئەحمەد شەرع بینرا. نەک هەر ئەمە، بەڵکوو ڕۆژانە لە هەندەران و تەنانەت هەولێر و سلێمانیش، ئێمە هەواڵ دەبینین و دەخوێنینەوە گوزارشت لەو ڕۆحە دژەکوردەی عروبە دەکەن. بەکارهێنانی ئیسلام بۆ سیاسەتی عەرەبی تەنیا لە ئاستی داودەزگا و پێکهاتەی حوکمڕانیدا کورت ناکرێتەوە، بەڵکوو عرووبەی پڕچەککراو بە ئیسلامی بەئامرازکراو، وەک کولتوورێکی گشتیی لێ هاتووە و یەکانگیرییەکی سەیریان لەگەڵ فۆرمی سیاسیدا هەیە. هەمان ئەو یەکانگیرییەی نێوان خەڵک و شەقام لەگەڵ هێز و دەسەڵاتی سیاسی کە لە ئێران و تورکیایش بەرانبەر کورد هەیە.
خاڵی هاوبەشی ئەم عرووبە و تروکە و فرسووسە ئەوەیە، هەموویان ئیسلامیان کردووە بە ئامراز هەم بۆ داگیرکاریی خاک و وڵاتی نەتەوەکانی دیکە و هەمیش بۆ سڕینەوە و قڕانکردنی هەر نەتەوەیەک کە لە هەمبەر ئەم پێشێلکاریانەیان بوەستێتەوە.
لەبارەی کەرکووکەوە ئێمە مانگانە یان هەندێ جار هەفتانە شایەتی ئەو دەسدرێژی و پێشێلکردنەی مافی کوردین. ب ەداخەوە گوتارێکی لاواز و لاملی سیاسی هەر لە سەردەمی مام جەلالی کۆچکردووەوە (ڕۆحی شاد بێت) بنیات نرا کە لە باتی ئەوەی لە بەرانبەر دنیایەک نادادی و ستەمی مێژوویی، دەسدرێژیی و ئەنفالی کورد، تۆزێک ماف بە خۆدانانە قسە بکات، جۆرێک مانا و گوزارەی بەرهەم هێنا وەک ئەوەی بڵێی کەرکووک بەشی کوردیشی پێوەیە!
بابەتەکە تەنیا ناگەڕێتەوە بۆ ئەو لێدوانە بەناوبانگەی مام جەلال کە شاری کەرکووکی بە شاری یەكسان بە ڕێژەی 30% بۆ كورد و عەرەب و توركمان و 4%یش بۆ مەسیحی ناو برد، بەڵکوو بۆ شێوازی دەربڕین و دواتر پراکتیزەکردن و هەڵوێستنواندنی کورد لەو بابەتەدا دەگەڕێتەوە کە کوردی نەک وەک زۆرینە نەهێشت، بەڵکوو كردی بە خاوەن پشک لەگەڵ عەرەب و تورکمان، ئەم گوتارەی مامی ڕەحمەتی نەک ئێستە بەو لاملییە بەردەوامە، بەڵکوو سەرکزانەتر و ملکەچانەتر و لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی کوڕەکانیدا لەگەڵ لایەنە شۆڤێنییە عەرەبەکاندا، خراپتر و کارەساتاویتر بووە.
ئێمە دەتوانین وا مەزەندە بکەین لە سەردەمی مام جەلال بابەتەکە ئەگەر سیاسی و مەدەنی بووە، ئەوا لە سەردەمی کوڕەکانیدا بابەتێکی ئابوورییە و ئەمە خۆی زیاتر لە هەر هۆکارێکی تر ڕێگەخۆشکەرە بۆ ئەو ئەنفالە نەرم و سپییەی هەفتانە و مانگانە و بگرە هەندێ جار ڕۆژانە ڕووبەڕووی خەڵکی كوردی کەرکووک بە تایبەتی و گەرمیان بە گشتی دەکرێتەوە. ئێمە وەک ویژدانی مرۆیی و کوردانەمان لاریمان لەوە نییە لە کەرکووک عەرەب و تورکمان هەن، بەڵام ئایا نابێت ئەوە لەبەرچاو بگرین کە ئەو شارە چەند پرۆژەی دەستێوەردانی سەربازی و گۆڕینی دیموگرافی و ڕاگواستن و قڕانکردنی کوردی تێدا جێبەجێ کراوە؟
ئەوەی لە کەرکووک ڕوو دەدا، ئەنفالێکی ڕوونە، وەک یەکێک لە شایەتحاڵەکان باسی کرد، بۆچی ئەم هێزە لە کاتی پارشێودا هێرش دێنن بۆ گەڕەكی نەورۆزی كوردان؟ ئایا جگە لەوەی دەیانەوێت چرکە تاریک و ڕەشەکانی ئەنفال لە بیری کورددا زیندوو بکەنەوە، مەبەستێکی دیکەیان هەیە؟ ئادەی بۆمان ڕوون بکەنەوە! ئەوەیشی بە پێڵاوەكەی سەردەمی بەعس ڕووبەڕووی دەیان خەڵکی مەدەنی و وەدەرنراو لە ماڵ و ڕۆژنامەنووسان دەبنەوە، نەک کردەی سەربازێکی ئاسایی، بەڵکوو کولتووری عرووبە و بەعسیزمە کە ئەو بە ڕاشکاوی دەریدەبڕێ. ئەم ڕووداوانە تازە نین، ئەگەرچی هەموو ساتێک بریندارکەرن و زامی نوێمان لا دروست دەکەن و زامە کۆنەکانیشمان دەکولێننەوە.
ڕێژەی ئەم دەسدرێژییانەی سوپای عێراق لە کەرکووک، ئیتر لە بابەتی ئیداری و دۆسیەی زەویوزار دەرچووە و پرۆژەی تۆقاندن و ئەنفالێکی نەرمە، با خشتەیەک بکێشین و ژمارە و ڕێژە و کات و شێوازی ئەم هەڵكوتانانەی سوپای عێراق بۆ سەر جووتیار و خەڵکی مەدەنی کورد بنووسینەوە، ئەوکات دەزانین لەگەڵ چ پلان و وێنەیەکی ئەهریمەنیی عرووبەدا ڕووبەڕووین.
لە دوای هەموو ئەمانە، پرسیار ئەوەیە، یەکێتی کە زۆرینەی لەوێ هەیە و پارێزگاریش خۆی دایناوە، تا کەی ئەم سووکایەتی و ئەنفالە سپییە قبووڵ دەکات؟ ئایا بەشی دراوە بۆ ئەم بێدەنگی و خۆدزینەوەیە؟ ئەگەر وانییە بۆچی پاش دەیان جار نە کەسێکی دەسدرێژیکار ڕووبەڕووی دادگا كرایەوە و نە لە گوڵ کاڵتریش بە دەسدرێژیکاران وترا؟
ئێستە مانشێتی هەواڵەکان لە گەڕەکی نەورۆزی کەرکووک بووە بەوەی گوایە سوپای عێراق بە تەواوەتی لەوێ کشاوەتەوە و بڕیاریشە سکاڵا لەسەر ئەو عەسکەرەی سووکایەتی کردووە تۆمار بکرێت! بە ڕای ئێوەی بەردەنگی وشیار و ژیر ئەم مانشێتانە گاڵتە نین بە عەقڵی ئێمە؟ بۆچی داخۆ گەڕانەوەی سوپای عێراق و هەڵکوتانە سەر ماڵێکی تری کورد لە پارشێوێكی تردا زۆر سەختە؟ پاشان ئەوەی سوپایەک هەموو بوارێک دەدات بە سەربازەکەی وەها دڕندەیی و بەدەوییەتێک بنوێنێت، دەبێت سکاڵا لەسەر سوپاکە تۆمار بکرێت نەک سەربازێکی گەمژە و تڕکەن کە پشکێکی کەمی هەیە لەو وەحشییەتە!