سیاسەتی واشنتن ئەمڕۆ بەدوای جەنگێكی گشتگیردا ناگەڕێت، بەڵكو بەدوای دووبارە ڕێكخستنەوەی هێزدایە لە ناوچەكە. پەرەسەندنەكان ئاماژە بۆ ئەگەری ڕووبەڕووبوونەوەیەكی كورتخایەن و «نیمچە نهێنی» دەكەن كە تێیدا هەر لایەنێك سنووری ئارامیی لایەنەكەی تر و لۆجیكی سیاسی تاقی دەكاتەوە، بێ ئەوەی جەنگێكی فەرمی ڕابگەیەنرێت. ئەمەش لە ژێر سایەی گرەوێكی دوولایەنە لەسەر ئەنجامنەدانی جووڵەی سەربازیی گەورەتر، كە بۆشاییەكی ستراتیجی دروست دەكات و ڕەنگە بەهۆی خراپیی تێگەیشتنەوە، ببێتە ڕووبەڕووبوونەوەیەكی كردەیی. ڕاستییەكە ئەوەیە: نە ئێران لە لێواری هەرەسدایە و نە ئەمەریكاش لە لێواری جەنگدایە.
لە لۆجیكی سیاسەتدا، پرسیارەكە ئەوە نییە كێ یەكەم فیشەك دەتەقێنێت، بەڵكو ئەوەیە: كێ وەبەرهێنان لە دەنگی ئەو فیشەكەدا دەكات؟ ئەو پێشبینییانەی لە پشت پەردەی كۆشكی سپییەوە دەكرێن، هەڵگری لۆجیكێكی ڕوونن كە دەڵێت: «پرسیارەكە ئەوە نییە ئایا لە ئێران بدەین؟ بەڵكو ئەوەیە چۆن ئێران بەكار بهێنین». ئەم دیمەنە ئاڵۆزە لە ئاوەكانی كەنداوەوە دەست پێ ناكات، بەڵكو ڕیشەكەی تا ویلایەتی (میچیگان) درێژ دەبێتەوە؛ كاتێك دۆناڵد ترەمپ لە كۆبوونەوەیەكی هەڵبژاردندا گوتی: «ئێران نابێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمی، لانیكەم لە سەردەمی مندا»، ڕووی دەمی تەنیا لە تاران نەبوو، بەڵكو پەیامەكەی بۆ دەنگدەرێكی ئەمەریكی بوو كە نیگەران بوو لە وێنە شڵەژاوەكەی واشنتن؛ ئەمە پەیامێكی ئاوێتە و ناڕاستەوخۆ بوو كە لە نێوان توندیی دەرەكی و دڵنیایی ناوخۆییدا چنرابوو.
بەڵام خوێندنەوەی لێدوانەكەی ترەمپ بەبێ ڕەچاوكردنی كاتی هەڵبژاردن، سادەكردنەوەیەكی كەمبایەخی واقیعە. ئەو سیناریۆیەی لێرەدا لە هەمووی فریودەرترە جەنگ نییە، بەڵكو ئاڵۆزیی بەردەوامە؛ واتە ئەو ناوچە خۆڵەمێشییەی كە جەنگی سێبەر و ڕاكێشڕاكێش لە گەرووی هورمزدا لەخۆ دەگرێت بێ ئەوەی بە كردەیی دابخرێت، ئەمەش وا لە هەردوولا دەكات بانگەشەی توند بكەن بێ ئەوەی باجی ڕووبەڕووبوونەوەیەكی گەورە بدەن. دەپرسم دیمەنە سیاسییەكە ئەمڕۆ چۆنە؟ و چی دەخوێنرێتەوە لەو ڕووداوانەی كە خەریكە توندتر دەبن بەهۆی هاتنەناوەوەی «فاكتەری كات» وەك فشارێكی ستراتیجی؟
لە كاتێكدا ترەمپ ئێستە هەڕەشەی مۆڵەتی یەكلاكەرەوەی ١٠ ڕۆژ دەكات، ناوچەكە دەخاتە بەردەم تاقیكردنەوەیەكی ڕاستەقینە بۆ رژدبوونی هەڕەشەكان. هەر كاتێك ترەمپ ئاستی وتارەكانی بەرانبەر بە ئێران توندتر دەكات، هەمان پرسیار دێتە پێشەوە: ئایا ئەوەی دەیبیستین دەنگی ئەمەریكایە وەك دەوڵەت، یان دەنگی پیاوێكە كە جەنگە تایبەتییەكانی خۆی دەكات؟ ئایا ئەم هەڕەشانە سەرەتای وەرچەرخانێكی ستراتیجین یان تەنیا ئامرازی فشارن لەناو كایەیەكی دانوستانی ئاڵۆزدا؟.
لە خوێندنەوەی مندا بۆ دیمەنەكە، ئەم پرسیارە دەست دەخاتە سەر جەوهەری تێگەیشتنمان بۆ سیاسەتی ئەمەریكا و ئەوەی ئایا ئەوە دەوڵەتە یان ترەمپە كە كەشتییەكە دەجووڵێنێت؟. وەڵامەكەش بە ڕوونی ئاماژە بەوە دەكات كە ئەمەریكا لە هەر كەسێك گەورەترە، بەڵام ئەم كەسە دەتوانێ «پانتایی سەركێشی» لەناو ئەو چوارچێوەیەی دەوڵەت ڕێگەی پێ دەدات فراوانتر بكات؛ فشار دەخاتە سەر و هەڕەشە دەكات و دۆخی دەروونیی نەیارەكانی دەشێوێنێت، ئەمەش ئەمڕۆ لە جووڵاندنی فڕۆكەهەڵگری (جێراڵد فۆرد)ـدا دەبینرێت وەك پەیامێكی هەڕەشەی كردەیی و بەرجەستە.
سەرەڕای توندیی زمانەكەی، بەڵام ستراتیجیی ئەمەریكا ئەمڕۆ بەدوای جەنگێكی گشتگیردا ناگەڕێت، بەڵكو دەیەوێت هێز لە ناوچەكەدا ڕێكبخاتەوە، بەجۆرێك ئێران لاوازتر بێت بێ ئەوەی بگاتە ئاستی ڕۆژهەڵاتێكی ناوەڕاستی بێ كۆنترۆڵ. لێرەدا جەوهەری بابەتەكە توانای دامەزراوە ئەمەریكییەكانە بۆ مانەوە لە سەرووی كەسایەتیی سیاسی لە ساتەوەختێكی هەستیاردا كە بەرەو دووبارە داڕشتنەوەی سیستەمی نێودەوڵەتی دەچێت. لەلایەكی ترەوە، تاران بە عەقڵێكی سیاسیی وردبین و وریاییەوە مامەڵە دەكات و هەڕەشەكانی ترەمپ وەك ئامرازی فشار دەبینێت. پزیشكیان دووپات دەكاتەوە كە تاران لە بەرانبەر فشارەكاندا سەر دانانەوێنێت، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە ئێران چیتر تەنیا چاوەڕێی كاردانەوەی ئەمەریكا ناكات، بەڵكو دەیەوێ بوونی مەیدانیی خۆی بسەلمێنێت.
مێژووی ئیدارە یەك لە دوای یەكەكانی ئەمەریكا ئۆباما، بایدن و ترەمپ دەیسەلمێنێت كە ئامانجە ستراتیجییەكە نەگۆڕە: ڕێگریكردن لە ئێران وەك هێزێكی هەرێمی، تەنیا شێوازەكان دەگۆڕێن. واشنتن بەدوای فشاردا دەگەڕێت بێ تێكهەڵچوون و دەیەوێت بە لێدوانەكانی ترەمپ، ئاستی خۆڕاگریی ناوخۆیی ئێران تاقی بكاتەوە.
بە بۆچوونی ئێمە، لە بەردەم گەمەیەكی سیاسیی یەكجار ئاڵۆزداین؛ گرژییەكانی ئێستە تەنیا پەردەیەكی تەموومژاوییە بۆ ڕێككەوتنێكی گەورەی بێوێنە كە لەسەر دۆسیەی ئەتۆمی بنیات بنرێت. ڕەنگە واشنتن و تاران بەرەو «هاوپەیمانییەكی زەروورەتی خۆڵەمێشی» هەنگاو بنێن؛ بەجۆرێك ئەمەریكا بە ئێران وەك «پۆلیسێكی ڕێكخراو» بۆ ڕێڕەوە ئاوییەكان ڕازی بێت، لە بەرانبەردا تاران دەست لە خەونە ئەتۆمییەكەی و بریكارەكانی هەڵبگرێت. بەمەش ترەمپ سەركەوتنێكی مێژوویی تۆمار دەكات بە كۆتاهێنان بە هەڕەشەی ئەتۆمی بێ تەقاندنی یەك فیشەك، لە كاتێكدا تاران ددانپێدانانی نێودەوڵەتی بە شەرعییەتی هەرێمیی خۆی و مانەوەی ڕژێمەكەی بەدەست دەهێنێت؛ لە هاوكێشەیەكدا كە ململانێی ئێستە دەكاتە ئامرازێك بۆ دووبارە دابەشكردنەوەی هەژموون لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. ئەمە گەمەی «ئەو فیشەكەیە كە ناتەقێنرێت»، چونكە تەنیا پێشاندانی فیشەكەكە بەسە بۆ گۆڕینی نەخشەی دنیا.