سەردەمی ئێمە چیتر سەردەمی جەنگە گەورە و کلاسیکییەکان نییە کە تێیدا سوپا لە بەرەکانی جەنگدا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ ڕووبەڕووی یەک ببنەوە. جیهانی هاوچەرخ، بە تایبەت ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوین، چووەتە ناو قۆناغێکەوە، زانستی سیاسی بە "زۆنی خۆڵەمێشی" (Gray-Zone Warfare) ناوی دەبات، ئەم زۆنە نە ئاشتیی ڕەهایە و نە جەنگی ڕاگەیەندراو، بەڵکو ناوچەیەکی ناڕوونە لە ململانێی بەردەوام و هێزە گەورە و هەرێمییەکان بە بێدەنگی و دوور لە بەرپرسیارێتی یاسایی، ستراتیجەکانی خۆیان دەسەپێنن. پرسیاری ڕژد ئەوەیە: لە کاتێکدا نەخشەی ناوچەکە لە نێوان هاوپێچی دیپلۆماسی و هێزی درۆن و جەنگی سایبەریدا سەرلەنوێ دادەڕێژرێتەوە، داهاتووی قەوارە سیاسییە بچووک و نەرمەکان چی و چۆن دەبێت؟
لەم زۆنە خۆڵەمێشییەدا، چەمکی نەریتیی "سەروەریی دەوڵەت" باوی نەماوە، هێزە گەورەکان (ئەمەریکا، چین و ڕووسیا) و جەمسەرە هەرێمییەکان (ئێران، ئیسرائیل و تورکیا) چیتر پێویستیان بە داگیرکاریی سەربازیی ڕاستەوخۆ نییە بۆ سەپاندنی هەژموونی خۆیان، بەڵكو لە جیاتی ئەوە، ململانێکان گوازراونەتەوە بۆ بەکارهێنانی گرووپە چەکدارە نافەرمییەکان، هێرشی سایبەریی بۆ سەر ژێرخانە ئابوورییەکان، بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان وەک ئامرازێکی گوشاری خێرا و کتوپڕ.
ئەم جۆرە لە جەنگ، تێچووی سیاسیی کەمترە و بەرپرسیارێتی فەرمی لەسەر هیچ دەوڵەتێک ناهێڵێتەوە، بەڵام هاوکات فەزای گشتی و سەقامگیریی دەوڵەتە لۆکاڵییەکانی وەک عێراق و دەوروبەری خستووەتە ناو دۆخێکی بەردەوام لە نادڵنیایی و ناسەقامگیری.
لەم گۆشەنیگایەوە، قەوارە سیاسییە بچووکەکان یان هەرێمییەکان، خۆیان لە بەردەم گەورەترین تەحەدای مێژووییدا دەبیننەوە. کاتێک جۆری ململانێکان دەگۆڕێت بۆ جەنگی سارد و ناڕاستەوخۆ، ئەم قەوارانە بە ئاسانی دەبنە گۆڕەپانی یەکلاکردنەوەی حساباتی هێزە گەورەکان. گەورەترین مەترسی لێرەدا ئەوەیە بڕیاری سیاسی لە دەستی ئەکتەرە ناوخۆییەکان دەردەچێت و لۆجیکی "بریکار" (Proxy) باڵ بەسەر فەزای گشتیدا دەکێشێت، لەوێشەوە كە سیاسەتی ناوخۆیی دەبێتە پاشکۆی ئەجێندا دەرەکییەکان، متمانەی هاووڵاتی بە پرۆسەی سیاسی و بەها گشتییەکان دادەڕمێت، بۆیە کۆمەڵگە ڕووبەڕووی جۆرێک لە پەرتەوازەیی فکری و سیاسی دەبێتەوە.
بۆ مانیفێستکردنی ستراتیجیی مانەوە لەم ژینگە پڕ لە سەرکێشییەدا، پێویستە تێگەیشتنێکی نوێ بۆ هاوپەیمانی و چەمکی بێلایەنی دابڕێژرێت. بۆ قەوارە نەرمەکان، بێلایەنیی پاسیڤ (تەنیا سەیرکردن) چیتر پارێزبەندی دروست ناکات، چونکە فەزای خۆڵەمێشی هەمووان ڕادەکێشێتە ناو خۆی. بژاردەی ڕاستەوخۆ و عەقڵانی، گرتنەبەری "بێلایەنیی ئەرێنی و داینامیکی"یە. واتە بەکارهێنانی دیپلۆماسییەکی نەرم و فرەڕەهەند کە تێیدا قەوارەکە بتوانێت هاوسەنگی لە نێوان بەرژەوەندییەکانی جەمسەرە دژبەیەکەکاندا دروست بکات، بێ ئەوەی ببێتە بەشێک لە جەنگی هیچ لایەنێکیان، ئەمەیش پێویستی بە ناوخۆیەکی یەکگرتوو، دامەزراوەیی کایەی سیاس، و گۆڕینی فەزای گشتییە لە شوێنێکی پلۆلاریزەکراو و دابەشکراو بۆ سەکۆی کۆدەنگی نیشتمانی.
لە کۆتاییدا، وەک نووسەرێک کە لە نزیکەوە چاودێریی ئەم شەپۆلە خێرایانەی گۆڕانکارییەکان دەکەم، دەمەوێت جەخت لەوە بکەمەوە کە جەنگی سارد لە فەزای خۆڵەمێشیدا، هەرچەندە لە ڕوواڵەتدا پڕە لە مەترسی، نا دڵنیایی و ناسەقامگیریی بەردەوام و هەڕەشەی وجودی بۆ سەر قەوارە نەرمەکان، بەڵام لە جەوهەری خۆیدا دەروازەیەکیشە بۆ ڕەخساندنی دەرفەتی نوێ و مێژوویی ناوازە.
لۆجیکی فەزای خۆڵەمێشی پێمان دەڵێت، هاوسەنگی هێز چیتر جێگیر و چەقەبەستوو نییە، ئەمەیش فەزایەکی داینامیکی دروست دەکات کە تێیدا ئەکتەرە بچووک و زیرەکەکان دەتوانن لە ڕێگەی مانۆڕی عەقڵانییەوە کایەکە بە قازانجی خۆیان بگۆڕن..
ئەو قەوارە و هێزە سیاسییانەی دەتوانن لە قۆناغی بێدەسەڵاتی و "بینەربوون" تێپەڕن و بە عەقڵانی دووربینیی ستراتیجی و خوێندنەوەی واقیعی بۆ بەرژەوەندیی هێزە گەورەکان مامەڵە لەگەڵ پێشهاتە خێراکاندا بکەن، نەک هەر لەناو ناچن، بەڵکو دەتوانن پێگەی یاسایی، ئابووری و سیاسیی خۆیان لە نەخشەی نوێی جیۆپۆڵەتیکی ناوچەکەدا بچەسپێنن. ئەمە پێویستی بە گۆڕانکاریی لە ناوەوە هەیە، چونکە هێزی دەرەکی هەمیشە لە درزی لێکترازانی ناوخۆییەوە دەزگاکانی فەزای خۆڵەمێشی دەخاتە گەڕ.
مانەوە و سەرکەوتن لەم چەرخە تەمومژاوییەدا، چیتر تەنیا و بە شێوەیەکی کلاسیکی نەبەستراوە بە قەبارەی سوپا و هێزی سەربازیی ڕەقەوە Hard Power، بەڵکو بە پلەی یەکەم گرێدراوی ئاستی هۆشیاریی سیاسی، داڕشتنی گوتارێکی یەکگرتوو، توانای مانۆڕی دیپلۆماسیی لێهاتوو، لە سەرووی هەموویشیانەوە، پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاری نیشتمانییە لەناوجەرگەی سێبەرەکاندا.
تەنیا لەم ڕێگەیەوە قەوارە نەرمەکان دەتوانن لەبری ئەوەی ببنە قوربانی یان کەرەستە و سووتەمەنیی جەنگی ئەوانیتر، ببنە ئەکتەرێکی کاریگەر کە حیساب بۆ بەرژەوەندییەکانی بکرێت.