هەنگاوێكی گرنگ بە ئاراستەی بەرزڕاگرتنی زمانی كوردی

AM:09:16:05/10/2019 ‌

زمانی كوردی بە درێژایی مێژوو، یەكێك بووە لەو ماكە نەتەوەییانەی كوردی لە سڕینەوە و نەمان پاراستووە. گەلێك جار دوژمنانی كورد توانیویانە شكست بە شۆڕشەكانمان بێنن، خاك و نیشتمانمان داگیر بكەن، ژینگە و جیۆگرافیای كوردستان خاپوور بكەن و بسووتێنن، بەڵام نەیانتوانیوە زمانی كوردی كە وەك ناسنامەیەكی نەتەوەیی، ئێمە لە ئەوان جیا دەكاتەوە، لەناو ببەن. بۆیە چەند گرنگی بە زمانەكەمان بدەین، ئەوەندە هەست و شوناسی نەتەوەییمان دەردەكەوێت. بەتایبەتیش بۆ نەتەوەیەكی وەك ئێمە كە تا ئێستە قەوارەیەكی سەربەخۆمان نییە. 
لەو ڕوانگەیەوە یەكێك لەو هەنگاوە گرنگانەی بە ئاراستەی بەرزڕاگرتنی زمانی كوردی لە دەسپێكی كارەكانی كابینەی نۆیەم نرا، بڕیارێكی وەزارەتی پەروەردە بوو، تێیدا سیستمی خوێندنی هەردوو بابەتی بیركاری و زانستەكانی بە زمانی ئینگلیزی لە چەند قوتابخانەیەك هەڵوەشاندەوە. 

لەبەرئەوەی خۆم مامۆستام و لەناو كایەكەدام، دەزانم ئەو سیستمە چ ئاریشە و گرفتێكی گەورەی بۆ مامۆستا و قوتابی دروست كردبوو. تەنانەت یەكێك لە مامۆستاكان پێی گوتم: قوتابییەكانی تەنیا بایەخیان بە زانست دەدا و هەموو بابەتەكانی تریان فەرامۆش كردبوو. كە خۆی لە یەكێك لەو قوتابخانانە مامۆستایە لە سنووری پەروەردەی ڕواندز كە ئەو سیستمی پێڕەو دەكرد. 

لە كۆمەڵگەی ئێمەدا، بە هەزاران قوتابی لە زمانی كوردی كە زمانی دایكیانە، ئاستیان لاوازە لە ڕووی نووسین و خوێندنەوەوە. ئیتر نازانم چۆن دەتوانن دوو بابەتی قورسی وەك "زانست و بیركاری" بە ئینگلیزی بخوێنن؟ ئاخۆ كەس ئینگلیزێكی بینیوە بە زمانی كوردی لە بەریتانیا شكسپیر بخوێنن؟ كەس ژاپۆنییەكی بینیوە زمانی چینی پێ لە پێشتر بێت لە زمانی خۆی؟. بەداخەوە ئەوە تەنیا ئێمەین لە هەموو شتێكدا هەر دەمانەوێت پاشكۆی خۆرئاوا بین. 

وەزارەتی پەروەردە كە ئەركێكی گەورەی پەروەردەكردنی نەوەكانی داهاتووی لە ئەستۆیە، دەبێت نەوەكان بەشێوەیەك پێ بگەیەنێت كە شانازی بە زمانی خۆیانەوە بكەن و بەو زمانەوە زانست و ماتماتیك فێر بن. 

لە سیستمی ئێستەی پەروەردەی ئێمەدا، زانستەكان بابەتێكە (خۆم ئەو بابەتە دەڵێمەوە) لە هەموو قۆناغەكانەوە، هێندە قورس و ئاڵۆزە ئەگەر مامۆستا پسپۆڕی بابەتەكە نەبێت، ناتوانێ بیڵێتەوە، چ جای بگات بەوەی ئەو بابەتە بە زمانی ئینگلیزی بخوێنیت.

گرنگە ئەو ڕێسا و ڕێنوێنییانە پەروەردەییانەی بەمەبەستی پێشخستنی بواری پەروەردە لەناو ئێمەدا سوودیان لێ وەردەگیرێت و پێڕەو دەكرێن، بێنە گونجاندن لەگەڵ لایەنی كۆمەڵایەتی و پەروەردەیی كۆمەڵگەی كوردی، نەك بە ناوی سیستمێكی پێشكەوتووی خۆرئاواییەوە، هەر تەنیا بە ڕووكەش كاری پێ بكەین. 

ئومێدەوارم وەزیری نوێی پەروەردە كە لە دەسپێكی كارەكانیدا بڕیارێكی گرنگی لە بەرژەوەندی مامۆستایان و قوتابییان دەركرد، لە داهاتوودا هەنگاو بەهەنگاو ڕیفۆرم لە بواری پەروەردەدا بكات.



ئه‌م بابه‌ته 79 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌